ข้อเสนอแนะ
รัฐสภา คณะรัฐมนตรีหรือหน่วยงานของรัฐทีเ่ กีย่ วข้อง
ควรพิ จ ารณาสนั บ สนุ น การแก้ ไ ขพระราชบั ญ ญั ติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชน
แห่งชาติ พ.ศ. 2560 โดยยกเลิกบทบัญญัติในมาตรา
26 (4) เพื่อให้บทบาทหน้าที่ของ กสม. สอดคล้องกับ
หลักการปารีส
5.2 ข้ อ จ� ำ กั ด ด้ า นกฎหมาย กรณี ที่
กสม. เห็ น สมควรด� ำ เนิ น การ
ประนี ป ระนอมข้ อ พิ พ าทด้ า น
สิทธิมนุษยชน
พระราชบั ญ ญั ติ ค ณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน
แห่งชาติ พ.ศ. 2542 บัญญัติให้ กสม. สามารถไกล่เกลี่ย
ข้อพิพาทของคู่กรณีระหว่างการตรวจสอบการละเมิด
สิทธิมนุษยชน ซึ่งเป็นแนวทางที่สอดคล้องกับหลักการ
ปารีส ที่ก�ำหนดให้สถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติที่มี
อ�ำนาจรับและพิจารณาเรือ่ งร้องเรียน สามารถยุตปิ ญ
ั หา
ฉันมิตรผ่านกระบวนการไกล่เกลี่ยได้
อย่างไรก็ตาม พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. 2560
ซึ่ ง ใช้ บั ง คั บ แทนพระราชบั ญ ญั ติ ค ณะกรรมการ
สิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. 2542 มิได้บัญญัติหน้าที่
และอ�ำนาจในการไกล่เกลีย่ ข้อพิพาทของ กสม. ไว้ ท�ำให้
กสม. ไม่ ส ามารถไกล่ เ กลี่ ย ข้ อ พิ พ าทได้ เมื่ อ กสม.
รับเรื่องร้องเรียนไว้พิจารณาจึงต้องน�ำเข้าสู่ขั้นตอน
การตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน ซึง่ กว่าจะสิน้ สุด
กระบวนการอาจต้องใช้ระยะเวลาด�ำเนินการนานกว่า
การยุติในรูปแบบการไกล่เกลี่ย ซึ่งสามารถแก้ไขปัญหา
ให้กบั ผูร้ อ้ งได้รวดเร็วและเป็นประโยชน์ตอ่ คูก่ รณีทกุ ฝ่าย
รวมถึงช่วยลดความขัดแย้งระหว่างคู่กรณีได้
การด�ำเนินการที่เกี่ยวข้อง
เมื่อวันที่ 8 มีนาคม 2565 กสม. ได้มีหนังสือยืนยัน
ขอแก้ไขพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วย
คณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ พ.ศ. 2560
เพือ่ บัญญัตใิ ห้ กสม. มีหน้าทีแ่ ละอ�ำนาจในการประนีประนอม
ข้ อ พิ พ าทระหว่ า งคู ่ ก รณี และแก้ ไ ขปั ญ หาการละเมิ ด
สิทธิมนุษยชน ไว้ในพระราชบัญญัตปิ ระกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. 2560
ให้ ชั ด เจน ซึ่ ง ได้ รั บ ทราบจากส� ำ นั ก เลขาธิ ก าร
คณะรัฐมนตรีว่า ได้มีหนังสือไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
เพื่อให้ความเห็นเพิ่มเติม แต่เนื่องจากในบางประเด็น
มีหน่วยงานให้ความเห็นหลากหลายแนวทาง อยูร่ ะหว่าง
การสรุปความเห็นของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนเสนอ
คณะรัฐมนตรีพิจารณาต่อไป
ข้อเสนอแนะ
รัฐสภาและคณะรัฐมนตรีควรเร่งรัดการพิจารณาร่าง
พระราชบัญญัตปิ ระกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการ
สิทธิมนุษ��ชนแห่งชาติ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ตามที่ กสม. เสนอ
เพือ่ ให้ กสม. มีหน้าทีแ่ ละอ�ำนาจในการด�ำเนินการให้คกู่ รณี
ท� ำ ความตกลงเพื่ อ ประนี ป ระนอมและแก้ ไ ขปั ญ หา
การละเมิ ด สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน อั น จะท� ำ ให้ ก ารคุ ้ ม ครอง
ผู้ได้รับความเสียหายจากการถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน
เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ไม่ล่าช้าและสอดคล้องกับ
หลักสากลต่อไป
ทั้งนี้ หาก กสม. ได้รับการสนับสนุนจากรัฐสภา
คณะรัฐมนตรี และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการแก้ไข
หน้าทีแ่ ละอ�ำนาจตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
พุทธศักราช 2560 มาตรา 247 (4) และพระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชน
แห่งชาติ พ.ศ. 2560 มาตรา 26 (4) รวมทั้งก�ำหนดให้
กสม. มีหน้าที่และอ�ำนาจในการด�ำเนินการให้คู่กรณี
ท� ำ ความตกลงเพื่ อ ประนี ป ระนอมและแก้ ไ ขปั ญ หา
การละเมิดสิทธิมนุษยชน จะท�ำให้ กสม. สามารถปฏิบัติ
หน้าที่ในการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนได้อย่างรวดเร็ว
และมีประสิทธิภาพตามมาตรา 28 แห่งพระราชบัญญัติ
ปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะ
ในการด�ำเนินงาน
เพิ่มเติม แต่ เ นื่ อ งจากในบางประเด็ น มี ห น่ ว ยงานให้
ความเห็นหลากหลายแนวทาง อยูร่ ะหว่างการสรุปความเห็น
ของหน่ ว ยงานที่ เ กี่ ย วข้ อ งก่ อ นเสนอคณะรั ฐ มนตรี
พิจารณาต่อไป
บทที่
5
91