36
ออกไปใช้สิทธิเลือกตั้งด้วยการจัดสรรจุดเลือกตั้งสําหรับประชาชนอย่างเท่าเทียมทั่วถึงทั้งในและต่างประเทศ
คะแนนเสียงของประชาชนทุกคนมีค่าเท่ากัน มีความเท่าเทียมกันของผู้สมัครทั้งคุณสมบัติผู้สมัคร โอกาสหาเสียง
และวงเงินในการหาเสียง มีการปูองกันและปราบปรามการทุจริตในการเลือกตั้งอย่างไม่เลือกปฏิบัติ นอกจากนี้
ทุกคนยังมีความเท่าเทียมในการมีส่วนร่วมทางการเมืองในรูปแบบต่างๆ ตามที่กําหนดไว้ในรัฐธรรมนูญ เช่น
ความเท่าเทียมในการใช้สิทธิการเข้าชื่อเสนอกฎหมายหรือข้อบัญญัติท้องถิ่น การออกเสียงประชามติการเข้าชื่อ
ร้องขอให้ถอดถอนผู้ดํารงตําแหน่งทางการเมือง การเข้าร่วมในกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน
เป็นต้น
2.4.5 หลักเกณฑ์ของหลักความเสมอภาคในสังคม
หลักแห่งความเสมอภาคในสังคมเป็นหลักเกณฑ์ที่ต้องปฏิบัติแก่บุคคลทุกคนอย่างเท่าเทียมกัน
แต่โดยการใช้หลักความเสมอภาคที่มีความหลากหลายในการปฏิบัติ เนื่องจากสาระสําคัญของข้อเท็จจริงที่แตกต่าง
กันไป ดังนั้นการปฏิบัติแก่บุคคลตามหลักความเสมอภาคย่อมแตกต่างกันไป ทั้งนี้ย่อมต้องเป็นความแตกต่างที่
ยอมรับได้ หลักเกณฑ์ในการปฏิบัติตามหลักความเสมอภาคเพื่อให้เกิดความยุติธรรมมีดังต่อไปนี้
2.4.5.1 หลักเกณฑ์ของการปฏิบัติให้เท่าเทียมกันหรือข้อห้ามเลือกปฏิบัติตามหลักความ
เสมอภาค
หลักแห่งความเสมอภาคได้ปรากฏเป็นที่ยอมรับและนําไปปฏิบัติซึ่งมีผลเป็นการ
ผูกพันองค์กรของรัฐที่จะต้องเคารพและปฏิบัติตาม โดยในการปฏิบัติตามหลักการนี้ มีหลักเกณฑ์กว้างๆ ดังนี้
1) ต้องใช้กฎเกณฑ์อันเดี ยวกันกับทุ กคน เว้น แต่ว่าสถานการณ์แตกต่างกันไป
หลักเกณฑ์ทั่วไปของการปฏิบัติคือต้องใช้กฎเกณฑ์เดียวกันในสถานการณ์เดียวกัน
เว้นแต่ว่าสถานการณ์นั้นแตกต่างออกไป จึงเป็นการต้องห้ามแก่ผู้บัญญัติกฎเกณฑ์ที่จะต้องไม่ออกกฎเกณฑ์ให้
มีผลไม่เสมอภาคแก่บุคคล เหตุการณ์ที่เหมือนกันหรือที่เหมือนกันในสาระสําคัญนั้นต้องได้รับการปฏิบัติโดย
กฎเกณฑ์เช่นเดียวกัน แต่หากมิใช่เรื่องที่มีสภาพการณ์อย่างเดียวกันก็สามารถปฏิบัติให้แตกต่างกันได้
ดัง นั้ น กฎเกณฑ์ที่ ม าบั ง คั บใช้ แก่ บุ คคล ซึ่ ง ออกโดยฝุ ายนิ ติบั ญ ญัติ ห รือ ฝุ า ย
บริหารย่อมมีเนื้อหา รายละเอียด และผลบังคับที่แตกต่างกันไปได้ เช่น ความเสมอภาคในการได้รับบริการ
สาธารณะจากรัฐ ประชาชนทุกคนสามารถใช้บริการรถเมล์ของรัฐอย่างเสมอภาคทุกคน ซึ่งเป็นหลักความเสมอ
ภาคอย่างกว้างๆ อีกตัวอย่างหนึ่งคือ การที่รัฐกําหนดราคาตั๋วรถไฟเป็นชั้ นหนึ่ง ชั้นสองและชั้นสามตามปัจจัย
ทางเศรษฐกิจของแต่ละคนที่แตกต่างกันไปตามที่รัฐธรรมนูญได้บัญญัติรับรองว่าบุคคลย่อมเสมอภาคกันใน
กฎหมายและได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายเท่าเทียมกัน
2) การใช้ ก ฎเกณฑ์ ที่ แ ตกต่ า งกั น นั้ น ต้ อ งมี ค วามสั ม พั น ธ์ กั บ สาระสํ า คั ญ ของ
กฎเกณฑ์นนั้
การใช้กฎเกณฑ์ที่แตกต่างกันนั้นต้องคํานึงถึงสาระสําคัญของกฎเกณฑ์ คือกฎเกณฑ์
ที่จะนํามาใช้ต้องมีความสัมพันธ์กับข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้น ถึงแม้จะอยู่ในสถานะที่เหมือนกัน แต่ข้อเท็จจริงอัน
เป็นสาระสําคัญนั้นแตกต่างกันแล้วกฎเกณฑ์ที่นํามาใช้บังคับนั้นต้องแตกต่างกันไปด้วย แต่ถ้าเป็นข้อเท็จจริงที่