ส�ำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการพัสดุ พ.ศ. ๒๕๓๕ จึงท�ำให้ไม่มีอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ติดตามตัว (EM) ใช้ในระบบงาน
คุมประพฤติ๔๕
อนึ่ง ในปี ๒๕๖๐ พบว่า มีประเด็นสิทธิในกระบวนการยุติธรรมที่น่าห่วงใย ดังนี้
๑. กสม. ได้รับค�ำร้องขอให้ตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน จ�ำนวนทั้งสิ้น ๕๓๐ ค�ำร้อง ซึ่งเมื่อจ�ำแนกค�ำร้อง
ตามประเภทของสิ ท ธิ ที่ เ กี่ ย วข้ อ งแล้ ว
พบว่า มีค�ำร้องที่ผู้ร้องอ้างว่าถูกละเมิด
สิทธิมนุษยชนในกระบวนการยุติธรรม
จ�ำนวน ๑๗๔ ค�ำร้อง คิดเป็นร้อยละ
๓๒.๘๓ ของเรื่ อ งร้ อ งเรี ย นทั้ ง หมด ๔๖
เมือ่ เทียบกับปี ๒๕๕๙ ซึง่ มีจำ� นวน ๒๐๖
ค�ำร้อง จาก ๗๙๗ ค�ำร้อง คิดเป็นร้อยละ
๒ ๕ . ๘ ๕ ๔ ๗ จ ะ เ ห็ น ไ ด ้ ว ่ า จ� ำ น ว น
การร้องเรียนด้านสิทธิในกระบวนการ
ยุติธรรมในปี ๒๕๖๐ มีจ�ำนวนน้อยกว่า
ในปี ๒๕๕๙ แต่หากเทียบเป็นร้อยละ
ของเรื่องร้องเรียนทั้งหมด จะพบว่าในปี
๒๕๖๐ มีจำ� นวนร้อยละของเรือ่ งร้องเรียน
มากกว่าปี ๒๕๕๙ โดยสิทธิในกระบวนการ
ยุ ติ ธ รรมที่ มี ก ารร้ อ งเรี ย นโดยกล่ า ว
อ้ า งว่ า มี ก ารละเมิ ด สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน
โดยเจ้ า หน้ า ที่ ข องรั ฐ ในกระบวนการ
ยุ ติ ธ รรม ได้ แ ก่ สิ ท ธิ ข องผู ้ ต ้ อ งหา
สิทธิของผูต้ อ้ งขัง สิทธิของผูเ้ สียหาย สิทธิในการเข้าถึงกระบวนการยุตธิ รรม และในปี ๒๕๕๙ ถึง ๒๕๖๐ ได้มรี ายงานผลการตรวจสอบ
การละเมิดสิทธิมนุษยชนของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติเกี่ยวกับสิทธิในกระบวนการยุติธรรมที่ส�ำคัญ ดังนี้
๑) รายงานผลการตรวจสอบที่ ๒๑๑/๒๕๕๙ กรณีกล่าวอ้างว่าเจ้าหน้าทีต่ ำ� รวจท�ำร้ายร่างกายขณะจับกุม กสม.
ได้ตรวจสอบแล้วเห็นว่า ในขัน้ ตอนการจับกุมและควบคุมตัวผูร้ อ้ ง การทีผ่ ถู้ กู ร้องฉุดลากผูร้ อ้ งไปกับพืน้ ดินและใส่กญ
ุ แจมือ
ผู้ร้องซึ่งเป็นผู้หญิงแน่นเกินไปและเป็นระยะเวลาเกินความจ�ำเป็น อันไม่สอดคล้องกับประมวลกฎหมายวิธีพิจารณา
ความอาญา มาตรา ๘๖ จนผูร้ อ้ งได้รบั บาดเจ็บและเข้ารับการรักษาทีโ่ รงพยาบาลปากช่องนานานัน้ เป็นการบังคับใช้กฎหมาย
ที่ไม่เป็นไปตามหลักการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ จึงเป็นการกระท�ำที่เป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน๔๘
๒) รายงานผลการตรวจสอบที่ ๗๔๘/๒๕๖๐ กรณีกล่าวอ้างว่าเจ้าหน้าทีต่ ำ� รวจท�ำร้ายร่างกายจนได้รบั บาดเจ็บสาหัส
กสม. ได้ตรวจสอบแล้ว เห็นว่าการที่กลุ่มชา��ฉกรรจ์ซึ่งเป็นอาสาสมัครภายใต้การควบคุมดูแลของเจ้าหน้าที่ต�ำรวจ
ท�ำร้ายร่างกายผู้ร้องหลังจากจับตัวได้แล้ว จนผู้ร้องได้รับบาดเจ็บสาหัสและต้องผ่าตัดเอาม้ามออก เป็นการกระท�ำที่
เกินกว่ากรณีที่จ�ำเป็นต้องกระท�ำในการจับกุม การกระท�ำดังกล่าวจึงเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน๔๙
๔๕ ข้อมูลจาก หนังสือกรมคุมประพฤติ ที่ ยธ ๐๓๐๘/๑๗๒๖ ลงวันที่ ๓ สิงหาคม ๒๕๖๐ เรื่อง ข้อมูลการด�ำเนินการตามแผนสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ฉบับที่ ๓.
๔๖ ระบบสารสนเทศเพื่อการรวบรวมและบริการสารสนเทศด้านสิทธิมนุษยชน .(๒๕๖๐). จ�ำนวนเรื่องร้องเรียนจ�ำแนกตามประเภทสิทธิ ระหว่างวันที่ ๑ มกราคม ๒๕๖๐ - ๒๙ พฤศจิกายน
๒๕๖๐. สืบค้นจาก http://hris.nhrc.or.th/nhrc2015/CreateComplaint/Report_Statistic1_5.aspx#/
๔๗ ระบบสารสนเทศเพื่อการรวบรวมและบริการสารสนเทศด้านสิทธิมนุษยชน .(๒๕๖๐). จ�ำนวนเรื่องร้องเรียนจ�ำแนกตามประเภทสิทธิ ระหว่างวันที่ ๑ มกราคม ๒๕๕๙ - ๓๑ ธันวาคม ๒๕๕๙.
สืบค้นจาก http://hris.nhrc.or.th/nhrc2015/CreateComplaint/Report_Statistic1_5.aspx#/
๔๘ ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่รายงานผลการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนที่ ๒๑๑/๒๕๕๙ ลงวันที่ ๒๐ ธันวาคม ๒๕๕๙.
๔๙ ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่รายงานผลการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนที่ ๗๔๘/๒๕๖๐ ลงวันที่ ๒๗ มิถุนายน ๒๕๖๐.
84 | รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๐