บทที่ ๒ การประเมินสิทธิและเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญ
แห่งราชอาณาจักรไทย พุ ทธศั กราช ๒๕๖๐
ภาพรวม
๑. หลั ก การประกั น สิ ท ธิ แ ละเสรี ภ าพตามรั ฐ ธรรมนู ญ และ
สนธิสัญญาหลักด้านสิทธิมนุษยชน
ประเทศไทยมีการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริยท
์ รงเป็นประมุข
มีรัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุดในการวางกรอบและแนวทางการปกครองประเทศ
ซึง
่ ในการปกครองระบอบประชาธิปไตยนัน
่ งส�ำคัญ
้ สิทธิและเสรีภาพของประชาชนเป็นเรือ
ยิง
ิ ว
่ี างหลักการประกัน
่ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยจึงจ�ำเป็นต้องมีบทบัญญัตท
สิทธิและเสรีภาพให้แก่ประชาชน รวมถึงวางหลักเกณฑ์การใช้อ�ำนาจของรัฐ โดยถือเป็น
กฎหมายสูงสุด ซึ่งบทบัญญัติของกฎหมาย กฎ ข้อบังคับ หรือการกระท�ำใด ๆ จะขัด
หรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญมิได้ ทัง
้ นี้ แนวคิดรัฐธรรมนูญนิยม (constitutionalism)๑๖ และ
พั ฒนาการในการประกันและคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชนสะท้อนผ่านบทบัญญัติ
ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ทั้ง ๒๐ ฉบับที่ผ่านมา
๑๖ แนวคิดรัฐธรรมนูญนิยมประกอบด้วยแนวคิดอันเป็นรากฐาน ได้แก่ ทฤษฎีสัญญาประชาคม หลักความเป็นสูงสุดของกฎหมายรัฐธรรมนูญ หลักการแบ่งแยกการใช้อ�ำนาจอธิปไตยและ
หลักนิติรัฐ, เครือข่ายกฎหมายมหาชนไทย.รัฐธรรมนูญในแนวคิดรัฐธรรมนูญนิยม (ตอนที่ ๑). สืบค้นจาก http://public-law.net/publaw/view.aspx?id=409
66 | รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๐