เพื่ อ ให้ มี ก ารเปลี่ ย นแปลงโทษประหารชี วิ ต ให้ เ ข้ า สู ่
การพิจารณาของรัฐสภาเป็นโทษจ�ำคุกตลอดชีวติ ๓๙ ทีผ่ า่ นมา
กรมคุ ้ ม ครองสิ ท ธิ แ ละเสรี ภ าพมี ก ารด� ำ เนิ น การตาม
มาตรการที่ก�ำหนด เช่น มีการศึกษาวิจัยความเป็นไปได้
เกีย่ วกับการยกเลิกโทษประหารชีวติ สร้างความตระหนักรู้
และรั บ ฟั ง ความเห็ น สาธารณชน ได้ มี ก ารจั ด ท� ำ
แนวทางการเปลี่ ย นแปลงโทษประหารชี วิ ต ๓ ระยะ
ได้ แ ก่ ๑) การปรั บ อั ต ราโทษในความผิ ด บางประเภท
จากที่มีโทษประหารชีวิตเป็นโทษสถานเดียวเป็นอัตรา
โทษสูงสุด ๒) การยกเลิกโทษประหารชีวิตในบางฐาน
ความผิ ด ที่ ไ ม่ เ กี่ ย วกั บ ชี วิ ต หรื อ ไม่ ส ่ ง ผลต่ อ ความตาย
ของผู้อื่น และ ๓) การยกเลิกโทษประหารชีวิตในฐาน
ความผิ ด ที่ เ หลื อ ทั้ ง หมดลงในร่ า งแผนสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน
ฉบับที่ ๔ ศึกษาความพร้อมของประเทศไทยเกี่ยวกับ
การให้สัตยาบันพิธีสารเลือกรับ ฉบับที่ ๒ ของกติกา ICCPR
(เรื่ อ งการยกเลิ ก โทษประหารชี วิ ต ) การสร้ า งเรื อ นจ� ำ
ความมั่นคงสูงเพื่อรองรับนักโทษอุกฉกรรจ์๔๐ อย่างไร
ก็ตาม ในปี ๒๕๖๑ ได้มีการบังคับใช้โทษประหารชีวิต
เมื่อวันที่ ๑๘ มิถุนายน ๒๕๖๑ ในคดีฆ่าผู้อื่นอย่างทารุณ
เพื่ อ ชิ ง ทรั พ ย์ แม้ ว ่ า การบั ง คั บ ใช้ โ ทษประหารชี วิ ต
ในความผิดที่กระท�ำต่อชีวิตอันถือว่าเป็นอาชญากรรม
ร้ า ยแรงที่ สุ ด และไม่ ขั ด ต่ อ ข้ อ ๖ ตามกติ ก า ICCPR
ดังนั้น การด�ำเนินการเพื่อน�ำไปสู่การยกเลิกโทษประหาร
ชี วิ ต ในขณะที่ สั ง คมยั ง ไม่ เ ห็ น ด้ ว ยกั บ การยกเลิ ก โทษ
ประหารชี วิ ต จึ ง ต้ อ งมี ก ารด� ำ เนิ น การอย่ า งต่ อ เนื่ อ ง
โดยรั ฐ ควรมี น โยบายที่ จ ะไม่ ก� ำ หนดโทษประหารชี วิ ต
ในการตรากฎหมายใหม่ และควรด�ำเนินการศึกษาวิจัย
เกี่ ย วกั บโทษประหารชี วิตกั บการป้ อ งกั นอาชญากรรม
รวมทั้งสร้างความรู้ความเข้าใจแก่สังคมอย่างต่อเนื่อง
ทั้ ง นี้ กสม. เห็ น ด้ ว ยกั บ แนวทางการเปลี่ ย นแปลง
โทษประหารชีวติ ๓ ระยะของกรมคุม้ ครองสิทธิและเสรีภาพ
และเห็นว่า การทีก่ รมคุม้ ครองสิทธิและเสรีภาพด�ำเนินการ
ศึ ก ษาเพื่ อ แก้ ไ ขฐานความผิ ด ที่ มี อั ต ราโทษประหาร
ชี วิ ต สถานเดี ย วหรื อ ลดฐานความผิ ด ที่ มี อั ต ราโทษ
ประหารชี วิ ต และเสนอแนะมาตรการอื่ น ที่ เ หมาะสม
มารองรั บ จะเป็ น ประโยชน์ ใ นการด� ำ เนิ น งาน
ตามแนวทางรณรงค์เปลี่ยนแปลงโทษประหารชีวิต
การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
แต่การบังคับใช้โทษดังกล่าวหลังจากทีไ่ ทยไม่มกี ารบังคับใช้
โทษประหารชี วิ ต นั บ แต่ เ ดื อ นสิ ง หาคม ๒๕๕๒
อาจเป็นเหตุการณ์ทสี่ วนทางกับความพยายามอย่างต่อเนือ่ ง
ข อ ง ไ ท ย ใ น ก า ร เ ป ลี่ ย น แ ป ล ง โ ท ษ ป ร ะ ห า ร ชี วิ ต
เป็นจ�ำคุกตลอดชีวติ รวมถึงการประกาศใช้พระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปราม
การทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑ ที่ไม่มีการก�ำหนดโทษประหาร
ชีวิตดังเช่นในกฎหมายฉบับเดิม๔๑
บทที่ ๒
รายงานผลการประเมินสถานการณ์ดา้ นสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๑
แผนสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๕๗ – ๒๕๖๑) ด้านกระบวนการยุตธิ รรม ข้อ ๑ การเปลีย่ นแปลงโทษประหารชีวติ ให้เข้าสูก่ ารพิจารณาของรัฐสภาเป็นโทษจ�ำคุก
ตลอดชีวติ โดยมีขนั้ ตอนดังนี้ ๑) เผยแพร่ให้ความรูด้ า้ นกฎหมายสิทธิมนุษยชน ๒) พยายามด�ำเนินการเพือ่ พักการประหารชีวติ ๓) เสนอแก้กฎหมายเพือ่ ลดจ�ำนวนความผิดทีม่ โี ทษ
ประหารชีวติ ๔) ลงนามและให้สตั ยาบัน OP-ICCPR เรือ่ งโทษประหารชีวติ และ ๕) สร้างเรือนจ�ำความมัน่ คงสูงเพือ่ รองรับนักโทษอุกฉกรรจ์.
��๐
จาก หนังสือกรมคุม้ ครองสิทธิและเสรีภาพ ที่ ยธ ๐๔๑๖/๔๐๖๐ ลงวันที่ ๑๗ กรกฎาคม ๒๕๖๐ เรือ่ ง ข้อมูลการด�ำเนินการตามแผนสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ฉบับที่ ๓.
๔๑
จาก พระราชบัญญัตปิ ระกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๕๘. (๒๕๕๘, ๙ กรกฎาคม). ราชกิจจานุเบกษา, ๑๓๒ (ตอน ๖๐ก), ๑- ๙.
๓๙
59