รายงานผลการประเมินสถานการณ์ดา้ นสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๑
ในการให้ ค วามช่ ว ยเหลื อ และคุ ้ ม ครองสิ ท ธิ ข อง
ประชาชน รั ฐ ได้ มี ค วามพยายามอย่ า งต่ อ เนื่ อ ง
ในการแก้ปัญหาการไม่ได้รับการปล่อยชั่วคราวเนื่องจาก
บทที่ ๒
มี ฐ านะยากจน และท� ำ ให้ ป ระชาชนได้ รั บ การปล่ อ ย
ชั่วคราวได้อย่างทั่วถึง ตั้งแต่ปีงบประมาณ ๒๕๕๙ –
๒๕๖๑ รั ฐ ได้ ใ ห้ ค วามช่ ว ยเหลื อ ในการปล่ อ ยชั่ ว คราว
จากกองทุนยุติธรรมทั้งหมด ๑,๖๔๐ ราย เป็นจ�ำนวนเงิน
๓๕๔,๖๖๔,๙๓๑ บาท๒๖ และมีแนวทางที่จะใช้หนังสือ
รับรองการช�ำระเงินของกองทุนยุติธรรมเป็นหลักประกัน
ในการขอปล่อยชั่วคราวเพื่อความสะดวกรวดเร็วในการให้
ความช่วยเหลือแก่ประชาชน ซึ่งส�ำนักงานศาลยุติธรรม
เห็นชอบด้วยในหลักการ นอกจากนี้ รัฐได้มีการพัฒนา
ระบบประเมิ น ความเสี่ ย งและก� ำ กั บ ดู แ ลในชั้ น ปล่ อ ย
ชั่ ว คราว และมี ก ารทดลองใช้ ก ารปล่ อ ยชั่ ว คราว
ด้วยก�ำไลข้อเท้าอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Monitoring:
EM) ตั้ ง แต่ ป ี ๒๕๖๐ และในปี ๒๕๖๑ ได้ มี
การก�ำหนดการปฏิรปู การปล่อยชัว่ คราวผูต้ อ้ งหาหรือจ�ำเลย
ในคดี อ าญาไว้ ในยุ ท ธศาสตร์ ที่ ๔ ของร่ า งแผนแม่ บ ท
การบริ ห ารงานยุ ติ ธ รรม ฉบั บ ที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๒ –
๒๕๖๕) ในขณะที่ส�ำนักงานศาลยุติธรรมได้ด�ำเนินการ
ศึ ก ษาวิ จั ย เรื่ อ ง การน� ำ วิ ท ยาการบริ ห ารความเสี่ ย ง
ในเชิ ง พฤติ ก รรมศาสตร์ ม าใช้ เ พื่ อ เพิ่ ม ประสิ ท ธิ ภ าพ
ในการปล่อยชัว่ คราว๒๗ อย่างไรก็ตาม โดยทีก่ ารปล่อยชัว่ คราว
การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
เรื่องในขั้นตอนต่าง ๆ ของการด�ำเนินคดี การก�ำหนดให้
หน่วยงานในกระบวนการยุติธรรมจัดให้มีระบบติดตาม
ตรวจสอบ หรื อ แจ้ ง ความคื บ หน้ า ของการด� ำ เนิ น งาน
ในกระบวนการยุตธิ รรมให้ผมู้ สี ว่ นเกีย่ วข้องทราบ โดยจะต้อง
เป็ น ระบบที่ ผู ้ มี ส ่ ว นเกี่ ย วข้ อ งสามารถเข้ า ถึ ง ข้ อ มู ล ได้
โดยสะดวกและรวดเร็ว และร่างพระราชบัญญัตแิ ก้ไขเพิม่ เติม
ประมวลกฎหมายวิ ธี พิ จ ารณาความอาญา (ฉบั บ ที่ ..)
พ.ศ. .... โดยมี ส าระส� ำ คั ญ เช่ น การห้ า มน� ำ ผู ้ ถู ก จับ
หรื อ ผู ้ ต ้ อ งหาออกแถลงข่าว การบันทึก ภาพและเสี ย ง
ซึ่งสามารถถ่ายทอดออกได้อย่างต่อเนื่องไว้ในการถาม
ค�ำให้การหรือสอบปากค�ำผูต้ อ้ งหา การก�ำหนดให้พนักงาน
สอบสวนอาจเสนอความเห็ น ต่ อ พนั ก งานอั ย การ
ในการกันผู้ต้องหาคนหนึ่งคนใดไว้เป็นพยาน หรือในกรณี
ทีพ่ นักงานอัยการเห็นสมควร เพือ่ เป็นการตรวจสอบถ่วงดุล
การสอบสวน เป็นต้น๒๕ ซึ่งจะเป็นการคุ้มครองสิทธิและ
เสรีภาพของประชาชนมากยิ่งขึ้น
กำ�ไลข้อเท้าอิเล็กทรอนิกส์ (EM)
จาก สรุปข่าวการประชุม ครม. ๒๕ ธันวาคม ๒๕๖๑. คณะรัฐมนตรีอนุมัติหลักการตามที่ส�ำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติเสนอ และให้ส่ง
ส�ำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณา, โดย รัฐบาลไทย, ๒๕๖๑. สืบค้นจาก http://www.thaigov.go.th/news/contents/details/17752
๒๖
จาก หนังสือส�ำนักงานปลัดกระทรวงยุตธิ รรม ด่วนทีส่ ดุ ที่ ยธ ๐๒๑๐๖/๒๙๖๔ ลงวันที่ ๘ พฤษภาคม ๒๕๖๑ เรือ่ ง ขอจัดส่งข้อมูลเพือ่ ประกอบการจัดท�ำรายงานผลการประเมิน
สถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย พ.ศ. ๒๕๖๑.
๒๗
จาก การสัมมนารับฟังความคิดเห็น โครงการวิจัย เรื่อง การน�ำวิทยาการบริหารความเสี่ยงในเชิงพฤติกรรมศาสตร์มาใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการปล่อยชั่วคราว,
โดย กองสารนิเทศและประชาสัมพันธ์ ส�ำนักงานศาลยุติธรรม, ๒๕๖๑. สืบค้นจาก http://www.iprd.coj.go.th/doc/data/iprd/iprd_1516605803.pdf
๒๕
55