(๑) รั ฐ ควรเร่ ง พิ จ ารณาร่ า งพระราชบั ญ ญั ติ ป ้ อ งกั น
และปราบปรามการทรมานและการกระท� ำ ให้ บุ ค คล
สูญหาย พ.ศ. .... เพื่อให้มีการประกาศใช้บังคับโดยเร็ว
และเพื่อเป็นหลักประกันให้นักปกป้องสิทธิมนุษยชนได้รับ
การคุ ้ ม ครองสิ ท ธิ ดี ยิ่ ง ขึ้ น สอดคล้ อ งกั บ ค� ำ มั่ น
โดยสมัครใจภายใต้กระบวนการ UPR รอบที่ ๒ ที่ก�ำหนด
ให้ มี ก ารจั ด ท� ำ มาตรการที่ มี ป ระสิ ท ธิ ภ าพเพื่ อ ป้ อ งกั น
ความรุนแรงและการก่ออาชญากรรมต่อบุคคลเหล่านี้
(๒) กระทรวงยุ ติ ธ รรม โดยกรมคุ ้ ม ครองสิ ท ธิ แ ละ
เสรีภาพ ควรก�ำหนดให้มีมาตรการคุ้มครองนักปกป้อง
สิทธิมนุษยชนไว้ในแผนสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ฉบับที่ ๔
(พ.ศ. ๒๕๖๒-๒๕๖๖) และ (๓) กระทรวงยุ ติ ธ รรม
ควรด� ำ เนิ น การแก้ ไ ขระเบี ย บคณะกรรมการกองทุ น
ยุ ติ ธ รรมว่ า ด้ ว ยหลั ก เกณฑ์ วิ ธี ก าร และเงื่ อ นไข
ในการขอปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหาหรือจ�ำเลย พ.ศ. ๒๕๕๙
โดยการยกเลิ ก ข้ อ ความที่ ใ ห้ อ� ำ นาจคณะอนุ ก รรมการ
ให้ ค วามช่ ว ยเหลื อ ค� ำ นึ ง ถึ ง สาเหตุ ห รื อ พฤติ ก ารณ์
ของผู้ยื่นค�ำร้องว่าเป็นผู้ที่น่าเชื่อว่ามิได้กระท�ำความผิด
ตามข้อกล่าวหาหรือไม่ เนื่องจากการก�ำหนดหลักเกณฑ์
เช่นนี้ถือเป็นการให้อ�ำนาจวินิจฉัยความผิดของผู้ยื่นค�ำขอ
รั บ ความช่ ว ยเหลื อ ล่ ว งหน้ า แทนศาล อั น เป็ น สิ่ ง ที่
ไม่ เ หมาะสมและอาจเป็ น อุ ป สรรคต่ อ การเข้ า ถึ ง
ความช่วยเหลือของประชาชนในการด�ำเนินคดี
ข้อเสนอแนะของ กสม. ต่อสถานการณ์สิทธิมนุษยชน ๑๔ ประเด็น ในปี ๒๕๖๑
นั ก ปกป้ อ งสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนถู ก ฟ้ อ งร้ อ งและด� ำ เนิ น คดี
เพิ่มมากขึ้น ในปี ๒๕๖๑ รัฐมีการด�ำเนินการที่ส�ำคัญคือ
มีการจัดท�ำกฎหมายซึ่งจะช่วยให้นักปกป้องสิทธิมนุษยชน
ได้ รั บ ความคุ ้ ม ครองมากขึ้ น ๒ ฉบั บ ฉบั บ แรก ได้แก่
ร่างพระราชบัญญัติแก้ไขประมวลวิธีกฎหมายพิจารณา
ความอาญา (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... โดยแก้ไขมาตรา ๑๖๑/๑
เพื่ อ ป้ อ งกั น การฟ้ อ งคดี ที่ เ ป็ น การใช้ สิ ท ธิ โ ดยไม่สุจริต
ห รื อ ฟ ้ อ ง เ พื่ อ ก ลั่ น แ ก ล ้ ง ห รื อ เ อ า เ ป รี ย บ จ� ำ เ ล ย
โดยมุ่งหวังผลอย่างอื่นมากกว่าประโยชน์ที่พึงได้โดยชอบ
รวมทั้ ง เพิ่ ม ดุ ล พิ นิ จ เจ้ า พนั ก งานและศาลในการปล่ อ ย
ชั่วคราวผู้ถูกกล่าวหาในระหว่างการด�ำเนินคดี ซึ่งได้รับ
ความเห็นชอบจากสภานิติบัญญัติแห่งชาติแล้วเมื่อวัน��ี่
๔ ธันวาคม ๒๕๖๑ ส่วนอีกฉบับหนึง่ ได้แก่ ร่างพระราชบัญญัติ
ป้ อ งกั น และปราบปรามการทรมานและการกระท� ำ
ให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. .... ซึ่งยังอยู่ระหว่างการพิจารณา
ของสภานิ ติ บั ญ ญั ติ แ ห่ ง ชาติ เนื่ อ งจากกฎหมาย
ฉบั บ แรกยั ง ไม่ มี ผ ลบั ง คั บ ใช้ ใ นปี ๒๕๖๑ จึ ง ต้ อ ง
มีการติดตามผลในปี ๒๕๖๒ ต่อไป ส่วนร่างกฎหมาย
ฉบั บ ที่ ส องต้ อ งมี ก ารติ ด ตามผลการพิ จ ารณาว่ า
สอดคล้ อ งกั บ อนุ สั ญ ญา CAT และ CPED หรื อ ไม่
นอกจากนี้ รั ฐ ยั ง มี ก ารให้ ค วามช่ ว ยเหลื อ ทางการเงิ น
แก่ประชาชนเพื่อเป็นหลักประกันในการปล่อยชั่วคราว
จากกองทุนยุติธรรม แต่ในการปฏิบัติมีปัญหาอุปสรรค
บางประการ ดังนั้น กสม. จึงมีข้อเสนอแนะ ๓ ข้อ คือ
บทสรุปผู้บริหาร
รายงานผลการประเมินสถานการณ์ดา้ นสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๑
29