ชั่วคราว และเลิกจ้างลูกจ้างชั่วคราวก่อนครบระยะเวลาการจ้างเป็นการกระทาที่ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ ศาล
ปกครองสูงสุดวินิจฉั ย ว่า การเลิกจ้ างลูกจ้ างชั่วคราวเป็นดุลพินิจของส่วนราชการที่จะพิจารณาตามความ
เหมาะสมและเป็นธรรมตามหลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติ นอกจากนี้สัญญาจ้างที่กาหนดให้สัญญาสิ้นสุดลงเมื่อผู้ว่า
จ้างบอกเลิกสัญญาจ้างเมื่อมีการยุบหรื อเลิกตาแหน่งหรือยุบส่วนงาน ดังนั้นการเปลี่ยนแปลงสถานภาพของ
อัตราตาแหน่งลูกจ้างชั่วคราวเป็นอัตราตาแหน่งพนักงานราชการตามกรอบอั ตรากาลังที่กาหนด มีผลเป็นการ
เลิ กตาแหน่ งลู กจ้างชั่ว คราว การที่ห น่ ว ยงานของรัฐ บอกเลิกสั ญญาจ้างลู กจ้างชั่ว คราวก่อนสิ้ นสุ ดสั ญญา
เนื่องจากมีการเลิกตาแหน่งดังกล่าวจึง เป็นไปโดยชอบตามเงื่อ นไขของสัญญาจ้าง มิได้กระทาผิดสัญญา ไม่
จาต้องชดใช้ค่าเสียหาย
มากไปกว่านั้น ยังมีส่วนของสัญญาจ้างเหมาค่าแรงที่นิยมจ้างในการทาธุรกิ จสมัยใหม่ในปัจจุบัน แม้
พระราชบั ญ ญั ติ คุ้ มครองแรงงาน พ.ศ.2541 ฉบับ แก้ ไ ข พ.ศ. 2551 มาตรา 11/1 กาหนดหน้า ที่ ค วาม
รับผิดชอบให้นายจ้างต้องดูแลให้ลูกจ้างแรงงานกลุ่มรับจ้างเหมาค่าแรงกับแรงงานที่เป็นลูกจ้างประจาทั้ง สอง
กลุ่มได้รับสิทธิประโยชน์และสวัสดิการที่เป็นธรรมโดยไม่มีการเลือกปฏิบัติ หากแต่งานวิจัยผลสารวจลูกจ้าง
เหมาค่าแรงของสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทยได้ (2556) พบว่า ปัจจุบันยังมีการจ้างงานลูกจ้างเหมา
ค่าแรงกระจายอยู่ทั่วไป เมื่อสอบถามลูกจ้างเหมาค่าแรงถึงข้อดีของการเป็นลูกจ้างผ่านบริษัทผู้รับเหมาค่าแรง
ส่วนใหญ่จะให้คาตอบว่าบริษัทผู้รับเหมาค่าแรงช่วยให้ได้งานเร็ว ในทางตรงกันข้าม ข้อเสียของการเป็นลูกจ้าง
ผ่านบริษัทผู้รับเหมาค่าแรงที่ลูกจ้างส่วนใหญ่ให้ตอบคือ การได้รับค่าจ้างและสวัสดิการน้อยกว่าลูกจ้างประจา
มีความแตกต่างในการรับสวัสดิการในแง่รายได้อื่น ๆ เช่น ค่าทางานล่วงเวลา ค่าทางานเป็นกะ เบี้ยขยัน ค่า
ครองชีพ ค่าอาหาร ค่าเดินทาง ค่าเช่าบ้าน และสวัสดิการที่ไม่ใช่ตัวเงิน
5. ปัญหาการบังคับคดีในกรณีที่นายจ้างไม่จ่ายค่าจ้าง หรือเงินที่เป็นสิทธิของลูกจ้างตามกฎหมาย
ลูกจ้างสามารถขอรับเงินจากกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างซึ่งจะไปเรียกเก็บจากนายจ้างในภายหลังได้ ซึ่งประเด็น
ปัญหาที่อาจเกิดขึ้น คือ บุริมสิทธิในค่ าภาษีอากรตามประมวลกฎหมายแพ่ งและพาณิชย์เป็นบุริมสิทธิสามัญ
ลาดับที่ 3 ตามมาตรา 253 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ในกรณีที่มีบุริมสิท ธิสามัญหลายรายแย้ง
กัน บุริมสิทธิสามัญในลาดับต้นย่อมได้รับการชาระหนี้ก่อน ตามหลักในมาตรา 277 แห่งประมวลกฎหมายแพ่ง
และพาณิชย์ ม��กไปกว่านั้น ในกรณีที่มีเจ้ าหนี้ซึ่งทรงบุริมสิทธิเหนืออสังหาริมทรัพย์ซึ่งเป็นบุริมสิทธิ พิเศษ
เจ้าหนี้ผู้ทรงบุริมสิทธิพิเศษย่อมได้รับ ชาระหนี้ก่อน ดังนั้น ในกรณีที่กองทรัพย์สินของนายจ้างมีไม่เพียงพอต่อ
การชาระหนี้ทั้งหมดที่มีอยู่ ลูกจ้างหรือกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างอาจไม่ได้รับชาระหนี้
กลไกที่ควรจะเป็น
1. เพิ่มกลไกการบังคับใช้กฎหมาย เช่น จานวนพนักงานตรวจแรงงาน โดยอาจแต่งตั้งเจ้าหน้าที่รัฐอื่น
ให้สามารถทาหน้าที่พนักงานตรวจแรงงานโดยมีค่าตอบแทนพิเศษตามสมควร หรือนับเป็นผลงานในหน่วยงาน
ที่สังกัดได้ อนึ่ง ควรตั้งเกณฑ์การตรวจต่อปีไว้ด้วย หากพนักงานตรวจแรงงานตรวจได้เกินเกณฑ์ก็ควรให้
ค่าตอบแทนพิเศษ
2. สหภาพแรงงานควรได้รับการสนับสนุนให้มีความเข้มแข็งและสามารถเป็นตัวแทนแรงงานทุกกลุ่ม
ได้ ผ่านการมี คณะกรรมการหรือผู้นาที่มาจากแรงงานหลากหลายกลุ่ม เช่น แรงงานหญิง แรงงานข้ามชาติ
รวมถึง ควรพิจารณาให้สัตยาบันและปฏิบัติตามอนุสัญญาพื้นฐานของ ILO คือ อนุสัญญาว่าด้วยเสรีภาพใน
การสมาคมและการคุ้มครองสิทธิในการรวมตัว (Freedom of Association and Protection of the Right
to Organise Convention, 1948, No. 87 หรือ C087) และอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิในการร่วมเจรจาต่อรอง
(Right to Organise and Collective Bargaining Convention, 1949, No. 98 หรือ C098)
9