ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން އޮފް ދަ މޯލްޑިވްސް
3 .3ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންގެ ޙައްޤު
ވޭތުވެދިޔަ 10އަހަރުތެރޭގައި ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް އަނިޔާކޮށްގެން ހުށަހަޅާފައިވާ މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ
ގިނައީ ޖިންސީ އަނިޔާކޮށްގެން ހުށަހަޅާފައިވާ މައްސަލަތަކެވެ .މީގެ އިތުރުން ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް ކުރާ އަނިޔާތަކުގެ
ތެރޭގައި ގެވެށި އަނިޔާ ،ހަށި ވިއްކުމަށް މަޖުބޫރުކުރުވުން ،ނޮން-ކޮންސެންޝުއަލް ޕޯނޯގްރަފީ ،ސައިބަރ ކްރައިމްސް އާއި ސްކޭމްކުރުން
ހިމެނެއެވެ.
އެހެން މީހުންނެކޭވެސް އެއްފަދައިން ކަރާމާތްތެރިކަމާއި ހަމަހަމަކަމާއެކު އިމާރާތްތަކަށް ފަސޭހަކަމާއެކު ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް
ވަދެ ނުކުމެއުޅުމަށް ދަތިތަކާ ކުރިމަތިވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ .ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ފަރާތްތަކާއި ޢުމުރުން ދުވަސްވީ ފަރާތްތަކަށް
ބޭނުންވާ ޚިދުމަތްތައް އަވަހަށް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ އިންތިޒާމް ބައެއް ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދޭ މަރުކަޒުތަކުގައި ހަމަޖެހިފައިވީނަމަވެސް،
އެހެން ފަރާތެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމަކާނުލައި ބައެއް ޚިދުމަތްތައް ހޯދަން ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް ދަތިވެއެވެ.
ޤާނޫނު ނަންބަރު ( 8/2010ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމާއި މާލީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ
ޤާނޫނު) އިންސާނީ ޙައްޤުތަކުގެ ނަޒަރުން ރިވިއުކޮށް ،ކޮމިޝަނުގެ ހުށަހެޅުންތައް ކަމާގުޅުންހުރި އިދާރާތަކާ ހިއްޞާކުރެވިފައިވެއެވެ.
ރަށުކައުންސިލްތަކާއި ދައުލަތުގެ އެހެނިހެން މުއައްސަސާތަކުން ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ފަރާތްތަކުގެ މަޢުލޫމާތު އެއްކޮށް ބެލެހެއްޓުމުގެ
މަސައްކަތް އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި ކުރަމުން ނުގެންދާކަމާއި ،ރަށުގެ ތަރައްޤީއަށް ހިންގޭ މަޝްރޫއު ތަކުގެ ޕްލޭން އެކުލަވާލުމުގައި
ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންގެ ބަސް ހޯދުމަށް ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް ދީފައި ނުވެއެވެ.
3333ޤާނޫނު ނަންބަރު ( 8/2010ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމާއި މާލީ އެހީތެރިކަން
ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ޤާނޫނު) އިންސާނީ ޙައްޤުތަކުގެ ނަޒަރުން ރިވިއުކޮށް ،ކޮމިޝަނުގެ ހުށަހެޅުންތައް ކަމާގުޅުންހުރި އިދާރާތަކާ
ޙިއްޞާކުރެވިފައިވެއެވެ .ރަށުކައުންސިލްތަކާއި ދައުލަތުގެ އެހެނިހެން މުއައްސަސާތަކުން ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ފަރާތްތަކުގެ
މަޢުލޫމާތު އެއްކޮށް ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސައްކަތް އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި ކުރަމުން ނ��ގެންދާކަމާއި ،ރަށުގެ ތަރައްޤީއަށް ހިންގޭ
މަޝްރޫއު ތަކުގެ ޕްލޭން އެކުލަވާލުމުގައި ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންގެ ބަސް ހޯދުމަށް ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް ދީފައި
ނުވެއެވެ.
3.13.1އާންމު މަސްއޫލިއްޔަތު
3434ޤާނޫނު ނަންބަރު ( 8/2010ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމާއި މާލީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ
ޤާނޫނު) އިންސާނީ ޙައްޤުތަކުގެ ނަޒަރުން ރިވިއުކޮށް ،ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންގެ ތެރެއިން ދައުލަތުގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި
ތިބޭ މީހުންގެ ފަރުވާ ނިމުމަށްފަހު ޢާއިލާއިން ޙަވާލުނުވާ ފަރާތްތަކުގެ ބެލެނިވެރިން ޒިންމާދާރުކުރުމަށްޓަކައި ޢަމަލުކުރާނެ
ޢިޖުރާއަތްތަކެއް މި ޤާނޫނުގައި ހިމަނާފައިނުވާތީއާއި ،ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންގެ މައިންބަފައިންނާއި ބެލެނިވެރިންގެ
ޒިންމާތަކާއި އެ ޒިންމާތައް ބަޔާންކޮށް ،އެ ޒިންމާތައް އަދާކުރާކަން މޮނިޓަރކުރެވޭނެ ގޮތެއް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާތީ ،މި
ކަންކަމާގުޅޭ އުޞޫލުތައް މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރުމަށް ހުށަހަޅާފައިވާނެއެވެ .މީގެ އިތުރުން މިހާރު ޢަމަލުކުރަމުންދާ ޤާނޫނުގައި
ޖިސްމާނީ ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް ރެޒިޑެންޝަލް ކެއަރ ދިނުމަށް ޚާއްޞަ މަރުކަޒެއް ޤާއިމްކުރުމާއި ،ނަފްސާނީ
ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް ރެޒިޑެންޝަލް ކެއަރ ދިނުމަށް ޚާއްޞަ މަރުކަޒެއް ޤާއިމްކުރުމަށް ލާޒިމްކޮށްފައި ނުވާތީ
މިފަދަ މަރުކަޒުތައް މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާތާ އަހަރު ދުވަހުގެތެރޭގައި ޤާއިމްކުރުމަށް އިޞްލާޙު ހުށަހަޅައި ،މި ޤާނޫނު
ރިވިއުކުރުމަށްފަހު ޖުމްލަ 50އިޞްލާޙާއެކު ކޮމިޝަނުގެ ހުށަހެޅުންތައް ކަމާގުޅުންހުރި އިދާރާތަކާ ވަނީ ޙިއްޞާކުރެވިފައެވެ.
22
ހިއުމަން ރައިޓްސް ރިޕޯޓް 2022