2
กฎหมำย นโยบำย และแผนที่เกี่ยวข้องกับสิทธิมนุษยชน
ที่ผ่านมาประเทศไทยยังคงประสบกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนเป็นวงกว้างในทุก ๆ มิติ พิจารณา
ได้จากเรื่องร้องเรีย นที่ทางคณะกรรมการสิ ทธิมนุษยชนแห่ งชาติได้รับมาโดยตลอด 1 อย่างไรก็ดี จานวน
เรื่ องร้ องเรี ย นที่มีจ านวนเพิ่ม มากขึ้น ไม่ ได้ส ะท้อนถึงการละเมิด สิ ทธิ มนุษยชนแต่เพีย งอย่ างเดี ยวเท่านั้ น
แต่ยังสะท้อนถึงพัฒนาการของประชาชนในการที่จะต่อสู้และป้องกันการละเมิดสิ ทธิมนุษยชนของตนเอง
โดยผ่ า นกลไกการตรวจสอบของคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ อี ก ด้ ว ย ทั้ ง นี้ การจะส่ ง เสริ ม
และคุ้มครองสิทธิมนุษยชนให้มีประสิทธิภาพจาเป็นที่จะต้องอาศัย กฎหมาย นโยบาย และแผนที่เกี่ยวข้อง
กับสิทธิมนุษยชน ดังนี้
1. รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 ได้รับรองสิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่ของ
ประชาชนชาวไทยอย่างชัดแจ้ง อย่างไรก็ตาม ทั้งสิทธิมนุษยชนและกลไกการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนดังกล่าว
ยังคงมีช่องว่างซึง่ นาไปสู่การละเมิดสิทธิมนุษยชนและผู้เสียหายไม่ได้รับการเยียวยา เห็นได้จากความเหลื่อมล้า
ที่ยังคงมีช่องว่างอยู่มาก ไม่ว่าจะเป็นความเหลื่อมล้าในมิติทางเศรษฐกิจ มิติทางสังคม มิติแห่งเพศ มิติทางศาสนา
มิติทางวัฒนธรรม มิติกลุ่มชาติพันธุ์ และชนเผ่ากลุ่มน้อย มิติทางสิ่งแวดล้อม ทาให้ไม่อาจบรรลุเจตนารมณ์ของ
รัฐธรรมนูญในด้านการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน
2. พระราชบัญญัติคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. 2542 ซึ่งได้รับรองอานาจหน้าที่
ของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ในลักษณะการตรวจสอบ การประสานงาน การรายงานผล และ
การเสนอแนะ ไม่ได้มีอานาจออกคาสั่งบังคับให้บุคคลธรรมดา นิติบุคคล และหน่วยงานของรัฐต้องปฏิบัติ
การแก้ไขปัญหาจึงขึ้นกับการดาเนินการของหน่วยงานที่ กสม. เสนอแนะ หรือประสานงาน
3. สนธิสัญญาระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนและมาตรฐานระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง แบ่งออกได้
ดังนี้
3.1 สนธิสัญญาระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนที่สาคัญ (The core international human
rights instruments) มีทั้งหมด 9 ฉบับ2 ได้แก่ 1) อนุสัญญาว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติต่อสตรีในทุกรูปแบบ
( Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women: CEDAW)
2) อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก (Convention on the Rights of the Child: CRC) 3) กติการะหว่างประเทศ
ว่ า ด้ ว ยสิ ท ธิ พ ลเมื อ งและสิ ท ธิ ท างการเมื อ ง (International Covenant on Civil and Political Rights:
1
2
ข้อมูลจากเรื่องร้องเรียนที่มีการร้องเรียนว่าละเมิดสิทธิมนุษยชนหรือมีการปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรม หรือเป็นเรื่องที่ กสม. เห็นสมควร
ให้มีการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนจาแนกตามประเภทสิทธิ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2552 - 2558, รายงานผลการดาเนินงานของ
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ชุดที่สอง, พิมพ์ครั้งที่ 1, กรุงเทพฯ: สานักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ, 2558
หน้า 285.
United Nations Human Rights, Office of the High Comission. “The Core International Human Rights Instruments and
their monitoring bodies.” ohchr.org. http://www.ohchr.org/EN/ProfessionalInterest/Pages/CoreInstruments.aspx
(accessed April 20, 2016).
3