16
แผนยุทธศาสตร์คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. 2560 - 2565
แห่งสหประชาชาติ (UN Working Group on Business and Human Rights) เพื่อเร่งและขยายการบังคับใช้
หลักการชี้แนะดังกล่าวให้รวดเร็วและกว้างขวางมากยิ่งขึ้นในทวีปเอเชีย 24 กสม. ได้เข้าร่วมประชุ มดังกล่าว
เพื่ อ แลกเปลี่ ย นความเห็ น ต่ อ ที่ ป ระชุ ม ในหั ว ข้ อ บทบาทของสถาบั น สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ ใ นการจั ด ท า
แผนปฏิ บั ติ ก ารแห่ ง ชาติ ว่ า ด้ ว ยธุ ร กิ จ กั บ สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน และได้ น าเสนอบทบาทของ กสม. ผ่ า น
คณะอนุกรรมการสิทธิทางด้านเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม ในการดาเนินการเรื่องธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน25
จากการนาเสนอดังกล่าว ภาคส่วนต่าง ๆ ได้มีการตอบรับและยินดีที่ กสม. มีความตั้งใจในการแสดงบทบาท
ผู้นาในการส่งเสริม UNGP ให้แพร่หลายในประเทศไทย เพื่อให้ภาคส่วนต่าง ๆ เกิดความเข้าใจและตระหนักถึง
ความส าคั ญ ของการด าเนิ น ธุ ร กิ จ ที่ ส่ ง ผลกระทบต่ อ สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน ร่ ว มทั้ ง ความพยายามของ กสม.
ในการผลักดันให้รัฐและภาคธุรกิจนาหลักการ UNGP ไปบังคับใช้ในการดาเนินงานของตน26
3.1.2 สถำนกำรณ์องค์กรคณะกรรมกำรสิทธิมนุษยชนแห่งชำติ
ที่ผ่านมาการทางานของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติต้องประสบกับการเปลี่ยนแปลงของ
สถานการณ์ ภ ายนอกทั้ง ทางเศรษฐกิจ สั งคมและการเมืองอันส่ งผลกระทบต่อสถานการณ์สิ ทธิมนุษยชน
และสถานะการดาเนิน งานที่ผ่านมาในด้านต่าง ๆ ขององค์กร ทั้งในประเด็นเด็กและสตรี แรงงานข้ามชาติ
การอนุ รั ก ษ์ ฟื้ น ฟู แ ละการจั ด การใช้ ป ระโยชน์ จ ากทรั พ ยากรธรรมชาติ สิ ท ธิ ใ นกระบวนการยุ ติ ธ รรม
การเปลี่ย นแปลงทางเทคโนโลยีที่กระทบต่อสิทธิมนุษยชน และการค้ามนุษย์ ประกอบกับ คณะกรรมการ
สิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ถูกลดสถานะองค์กรจากเกรด A เป็นเกรด B เนื่องจาก (1) กระบวนกำรสรรหำและ
แต่ งตั้ ง คณะอนุกรรมการประเมินสถานะ (Sub-Committee on Accreditation: SCA) ได้ เน้นย้าและ
ให้ ค วามส าคั ญ ในประเด็น การสรรหาเป็ น อย่ า งมาก เพราะกฎหมายที่เ กี่ ย วข้อ งไม่ มี บทบั ญ ญั ติที่ ร ะบุ ถึ ง
การปรึ ก ษาหารื อ กั น อย่ า งกว้ า งขวาง (broad consultation) หรื อ การมี ส่ ว นร่ ว ม (participation) ของ
ภาคประชาสังคมในกระบวนการรับสมัคร (application) การคัดกรอง (screening) และกระบวนการสรรหา
(selection process) รวมถึงการเผยแพร่โฆษณาตาแหน่งที่ว่าง และกาหนดเกณฑ์การพิจารณาคุณสมบัติของ
ผู้สมัครที่ชัดเจนและมีรายละเอียดเพียงพอ SCA จึงขอให้ กสม. ส่งเสริมการดาเนินการให้ข้อกาหนดเกี่ยวกับ
การสรรหามี ก ระบวนการที่ โ ปร่ ง ใส เน้ น การมี ส่ ว นร่ ว ม และให้ ค วามส าคั ญ กั บ คุ ณ สมบั ติ ข องผู้ ส มั ค ร
ในการสรรหา (merit-based selection) รวมทั้งให้มีการเผยแพร่ข่าวการรับสมัครอย่างกว้างขวางเพื่อให้ได้
ผู้สมัครที่มาจากภาคส่วนต่าง ๆ ของสังคมและมีคุณวุฒิด้านการศึกษาที่หลากหลาย โดยกาหนดประเด็นต่าง ๆ
เหล่ า นี้ ไว้ ในกฎหมาย กฎ และระเบี ยบท���่ เกี่ยวข้ อง รวมทั้งแนวปฏิ บัติ ที่ มีผลผู กพัน (binding administrative
guidelines) ตามความเหมาะสม ทั้ง นี้ เพื่อ เป็นหลั กประกันความเป็น อิส ระและสร้า งความเชื่อมั่ นให้ แ ก่
สาธารณชน (2) ควำมคุ้มกันและควำมเป็นอิสระในกำรปฏิบัติหน้ำที่ SCA ขอให้ กสม. ส่งเสริมให้มีการตรา
บทบัญญัติที่คุ้มครองการทางานของ กสม. ไว้ในกฎหมายที่เกี่ยวข้องอย่างชัดเจน เพื่อป้องกันไม่ให้การปฏิบัติหน้าที่
ของกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ถูกแทรกแซงหรือตกอยู่ภายใต้อิทธิพลจากภายนอก หรือถูกข่มขู่ ว่าจะ
ดาเนินคดีทางกฎหมาย (3) กำรรำยงำนสถำนกำรณ์ทำงด้ำนสิทธิมนุษยชนที่ทันต่อเหตุกำรณ์ จากบทเรียน
กรณีเหตุการณ์การชุมนุมทางการเมืองที่มีการใช้ความรุนแรง และมีการละเมิดสิทธิมนุษยชนทั้ง 2 เหตุการณ์
24
25
26
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ. สรุปรายงานการประชุมธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนภูมิภาคเอเชีย 2016 (ออนไลน์). แหล่งที่มา:
http://www.nhrc.or.th/getattachment/aed18068-b0f3-4c99-bc88-888cbb929913/สรุปรายงานการประชุม-ธุรกิจกับ
สิทธิมนุษยชนภูมิภาคเอ.aspx. สืบค้นเมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2559.
เรื่องเดียวกัน. (คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ).
เรื่องเดียวกัน. (คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ).