‫‪ 4.5‬އިޖްތިމާ ީޢ ރައްކާތެރިކަން‬ ‫ޙައްޤުތައް‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންގެ ދަފުތަރު އެކުލަވައިލުމާއި‪ ،‬އެ‬ ‫ހުންނަ‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަން‬ ‫މީހުންގެ‬ ‫ރައްކާތެރިކުރުމާއި މާލީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ޤާނޫނުގެ‬ ‫ދަފުތަރު ބެލެހެއްޓުމުގެ ޤަވާޢިދު (ޤަވާޢިދު ނަންބަރު ‪R-54)/2021‬‬ ‫‪ 14‬ވަނަ މާއްދާގައިބަޔާންކޮށްފައިވަނީ ދިގު މުއްދަތުގެ ޖިސްމާނީ‬ ‫‪ 2021‬ވަނަ އަހަރުގެ އެޕްރީލްމަހުގައި ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި‬ ‫‪112‬‬ ‫ނުވަތަ ނަފްސާނީ ނުވަތަ ހިއްސުތަކުގެ ނޫނީ ސިކުނޑީގެ އުނިކަމެއް‬ ‫ޝާއިޢުކޮށްފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ހުރި މީހަކު އެ އުނިކަމެއްގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ އެންމެހައި‬ ‫ހުންނަ މީހުންނަކީ ކޮބައިކަން ކަނޑައެޅުމާއި‪ ،‬ނުކުޅެދުންތެރިކަން‬ ‫ހުރަސްތަކާހުރެ މުޖްތަމަޢުގެ އެހެން މީހުންނާ އެއްހަމައެއްގައި‬ ‫ހުންނަ މީހުންގެ ދަފްތަރު އެކުލަވާލައި ބެލެހެއްޓުމާއި ނުކުޅެދުންތެރިކަން‬ ‫ބޭނުންތެރި ގޮތުގައި އެންމެ ފުރިހަމައަށް ބައިވެރިވެ ޙަރަކާތްތެރިވެ‬ ‫ހުންނަ މީހުންނަށް ދޭންޖެހޭ ޢިނާޔަތްތައް ދިނުމުގައި ގެންގުޅޭނެ‬ ‫އުޅުމަށް ދަތިވާ ކޮންމެ މީހަކު ހިމެނޭނީ ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ‬ ‫މިންގަނޑުތަކާއި އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުމާ އަދި ނުކުޅެދުންތެރިކަން‬ ‫މީހުންގެ ތެރޭގައެވެ‪.‬‬ ‫ހުންނަ ފަރާތްތަކަކީ ކޮބައިކަން ކަނޑައެޅުމުގައި ބޭނުންކުރާނެ‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަކީ ކޮބައިކަން ކަނޑައެޅުމާއި‪،‬‬ ‫މި ޤަވާޢިދުގެ ދަށުން ނުކުޅެދުންތެރިކަން‬ ‫މިންގަނޑުތައް ބަޔާންކޮށްދީފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫‪113‬‬ ‫ ‪95.‬ނެޝެނަލް ބިއުރޯ އޮފް ސްޓެޓިސްޓިކްސްގެ މަޢުލޫމާތުތަކަށް ބަލާއިރު‪ ،‬ދިވެހި އާބާދީގެ ‪ 9%‬މީހުންނަކީ ނުކުޅެދުންތެރިކަން‬ ‫ހުންނަ މީހުންނެވެ‪ .‬އެއީ އާބާދީގެ ކޮންމެ ‪ 10‬މީހުންގެ ތެރެއިން އެކެކެވެ‪.‬‬ ‫‪114‬‬ ‫ ‪96.‬ޢުމުރުން ދުވަސްވާވަރަކަށް ނުކުޅެދުންތެރިކަން މަތިވެގެންދާކަމާއި‪ ،‬ޢުމުރުން ‪ 5‬އަހަރާއި ‪ 17‬އަހަރާ ދެމެދުގެ ކުދިންނަށް ބަލާއިރު‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަމުގެ ނިސްބަތް ‪ 4%‬ގައި ހުރިއިރު‪ ،‬ޢުމުރުން ‪ 75‬އަހަރުން މަތީ މީހުންގެ މެދުގައި ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުރީ‬ ‫‪ 58%‬އިންސައްތައިގައެވެ‪.‬‬ ‫ ‪97.‬ދިވެހިރާއްޖޭގައި‬ ‫‪115‬‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ‪ 15،360‬މީހުން ދިރިއުޅޭއިރު މީގެ ތެރެއިން ދައުލަތުން ދޭ މާލީއެހީތެރިކަން‬ ‫ހޯދުމަށް އެންސްޕާގައި ރެޖިސްޓްރީ ކުރެވިފައިވަނީ ‪ 7،771‬މީހުންނެވެ‪.‬‬ ‫‪116‬‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންގެ ބޮޑު އާބާދީއަކަށް‬ ‫އިޖްތިމާޢީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ނިޒާމު ވާސިލުވެފައިވާކަމަށް ގަބޫލުނުކުރެވޭއިރު‪ ،‬ނުކުޅެދުންތެރިކަންހުންނަ ފަރާތްތަކަށް އިޖްތިމާޢީ‬ ‫ރައްކާތެރިކަމުގެ ޕްރޮގްރާމްގެ ފައިދާ ކުރަނީ ކިހާމިންވަރަކަށްތޯ ބެލުމަށް އެސެސްމަންޓެއް ހެދިފައެއް ނުވެއެވެ‪.‬‬ ‫‪117‬‬ ‫ ‪98.‬ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމާ މާލީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންގެ ނޭޝަނަލް ރެޖިސްޓްރީއެއް ޤާއިމުކުރުމަށް ލާޒިމުކޮށްފައިވީނަމަވެސް‪ ،‬މިހާތަނަށް މި‬ ‫ރެޖިސްޓްރީ ޤާއިމު ކުރެވިފައިނުވެއެވެ‪ .‬މި ރެޖިސްޓްރީ ޤާއިމުވެފައި ނެތުމުގެ ސަބަބުން ތަފާތު ދާއިރާތަކުން ނުކުޅެދުންތެރިކަން‬ ‫ހުންނަ މީހުންގެ ޚިދުމަތްތައް ފުޅާކުރުމަށް ވަނީ ގޮންޖެހުންތައް ކުރިމަތިވެފައެވެ‪ .‬މިގޮތުން‪ ،‬ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންގެ‬ ‫ވޯޓަރސް ރެޖިސްޓްރީއެއް ޤާއިމުކުރުމުގައިވެސް އެންމެ ބޮޑު އެއް ގޮންޖެހުމަކީ ނޭޝަނަލް ރެޖިސްޓްރީއެއް ނެތުންކަން‬ ‫ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫‪118‬‬ ‫ ‪99.‬ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް ދައުލަތުން ދޭ ‪( 2000‬ދެހާސް) ރުފިޔާގެ މާލީ ޢިނާޔަތަކީ އެ މީހުންގެ ޒަރޫރީ ބޭނުންތަށް‬ ‫ފުއްދުމަށް އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއް ނޫނެވެ‪ .‬އަދި ޚާއްޞަކޮށް ބޮޑެތި ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންގެ ކަންކަން ފުއްދުމަށް‬ ‫މި އަދަދަކީ ވަރަށް ކުޑަ މިންވަރެކެވެ‪ .‬މި އެލަވެންސް ދިނުމުގައި ރާއްޖޭގެ އިންފްލޭޝަނަށް ރިޢާޔަތް ކުރެވެމުން ނުދާތީވެ‪،‬‬ ‫މީގެ ‪ 10‬އަހަރުކުރިން ދޭންފެށުނު އެލަވަންސަކީ ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް ބޭނުންވާ އެންމެ އަސާސީ ކަންކަން‬ ‫ފުރިހަމަކުރުމަށްވެސް އެކަށީގެންވާ އަދަދެއްނޫންކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ‪.‬‬ ‫‪119‬‬ ‫ ‪100.‬އެންސްޕާ މެދުވެރިކޮށް ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް ބޭނުންވާ ތަފާތު އެހީތެރިކަމުގެ އާލާތްތައް ފޯރުކޮށްދެވުނު‬ ‫ނަމަވެސް‪ ،‬މީގެ ތެރޭގައި ފެނުމުން މަޙްރޫމުވެފައިވާ ފަރާތްތަކަށް ބޭނުންވާ ކޭން އަދި ސޫނާ ބޭންޑްފަދަ އާލާތްތައް އެންސްޕާ‬ ‫މެދުވެރިކޮށް ލިބެން ނެތްކަން ފެނުމުން މަޙްރޫމްވެފައިވާ ފަރާތްތަކުން ފ��ހަގަކުރެއެވެ‪ .‬މިފަދަ އާލާތްތަކަކީ ލޮލަށް ނުފެންނަ‬ ‫ފަރާތްތައް އަމިއްލައަށް ހިނގާ ބިނގާވެ އުޅުމަށް މުހިއްމު ތަކެތިކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫‪38‬‬ ‫‪120‬‬ ‫މލްޑިވްސް | ރިޕޯރޓް ‪2020‬‬ ‫ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން އޮފް ދަ ޯ‬

اختر الفقرة المستهدفة3