4.3ފުރުޞަތުތައް ތަނަވެސްވެފައިވު ާމއި ،ޚިދުމަތްތަކަށް ވާސިލުވެވު ާމ އަދި އަމިއްލައަށް އެއްތަނުން އަނެއްތަނަށް ގޮސްއައިސްވެ
އުޅެވުން
ސަރުކާރުން ވަނީ ޤަވާޢިދު ނަންބަރު 2010/3-R
(ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް ފަރުވާދިނުމަށް
ޤާއިމުކުރެވިފައިވާ މަރުކަޒުތަކުގައި ހުންނަންޖެހޭ ފެންވަރު
84
ކަނޑައަޅާ ޤަވާޢިދު) އެކުލަވާލާފައެވެ.
ޙައްޤުތައް
މީހުންގެ
ހުންނަ
ނުކުޅެދުންތެރިކަން
ރައްކާތެރިކުރުމާއި މާލީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ޤާނޫނުގެ
18ވަނަ މާއްދާގައި ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށްވެސް
ފުރިހަމަ މިނިވަންކަމާއެކު ދިރިއުޅުމާއި ،ދިރިއުޅުމުގެ
ހުރިހާ ދާއިރާއެއްގައި އެންމެ ފުރިހަމައަށް ބައިވެރިވުމުގެ
ފުރުޞަތު ހޯދައިދީ ،އެކަމަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން،
އިމާރާތްކުރެވިފައިވާ މާޙައުލާއި ތަންތަނާއި ،ދަތުރުފަތުރުގެ
ވަސީލަތްތަކާއި ،މަޢުލޫމާތާއި ،ކުރެވޭ މުޢާމަލާތުތަކާއި،
މިނޫންވެސް ޢާންމުންނަށް ހުޅުވާލެވިފައިވާ ނުވަތަ ޢާންމު
މީހުންނެކޭވެސް
އެހެން
ޚިދުމަތްތައް
ވަސީލަތްތަކާއި
އެއްފަދައިން ،ހޯދައި ބޭނުންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އެމީހުންނަށް
ލިބދޭންވާނެކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ .މީގެ ތެރޭގައި
އިމާރާތްކުރެވިފައިވާ މާޙައުލާއި ތަންތަނާއި މަގުތަކާއި ޕާކުފަދަ
ތަންތަނާއި ވިޔަފާރިކުރާ ސުޕަރމާރކެޓް ނުވަތަ ކޮމްޕްލެކްސް
ފަދަ ތަންތަނާއި ދަތުރުފަތުރުގެ ވަސީލަތްތަކާއި ސްކޫލްތަކާއި
ޞިއްޙީ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭ ތަންތަނާއި ވަޒީފާއަދާކުރާ ތަންތަން
ހިމެނެއެވެ.
ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންގެ ޙައްޤުތަކާބެހޭ މުޢާހަދާގެ
9ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ ނުކުޅެދުންތެރިކަން
ހުންނަ މީހުންނަށް މިނިވަންކަންމަތީ ދިރިއުޅުމަށާއި މުޖުތަމަޢުގެ
ހުރިހާ ދާއިރާއެއްގައިވެސް ފުރިހަމައަށް އަދި އެހެން މީހުންނާ
އެއް ހަމައ��އްގައި ބައިވެރިވުމަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުމަށްޓަކާ
ފުރުސަތުތައް ހުޅުވާލުމަށް ދައުލަތްތަކުން އެކަށީގެންވާ
ފިޔަވަޅުތައް އަޅަންވާނެކަމަށެވެ .މިގޮތަށް ހުޅުވާލެވިފައިވާ
މާހައުލާއި،
ދިރިއުޅޭ
ތެރޭގައި
ފުރުސަތުތަކުގެ
ދަތުރުފަތުރުކުރުމާއި ،މަޢުލޫމާތާއި މުވާސަލާތު (މަޢުލޫމާތާ
މުވާސަލާތާ ގުޅޭ ޓެކްނޮލޮޖީއާއި ނިޒާމުތައް ހިމެނޭގޮތަށް) އަދި
ކުރިއަރާފައިވާ ހިސާބުތަކުގައާއި ރަށްފުށުގައިވެސް ޢާއްމުންނަށް
ހުޅުވާލެވިފައިވާ އެހެނިހެން ވަސީލަތްތަކާއި ޚިދުމަތްތައް
ހިމެނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ 12ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)ގައި ނުކުޅެދުންތެރިކަން
ހުންނަ މީހުންގެ ޙައްޤުތައް ހިމާޔަތްކުރާ ކައުންސިލްގެ
މަސްއޫލިއްޔަތާއި ޒިންމާތަކުގެ ތެރެއިން ނުކުޅެދުންތެރިކަން
ހުންނަ މީހުންނަށް ފަރުވާދިނުމަށް ޤާއިމުކުރެވިފައިވާ
މަރުކަޒުތަކުގައި ހުންނަންޖެހޭ ފެންވަރު ކަނޑައެޅުމަށް
ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންގެ ޙައްޤުތަކާބެހޭ
މާއްދާގައި
ވަނަ
20
މުޢާހަދާގެ
ބައިނަލްއަޤްވާމީ
ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް
ވީހާވެސް ފަސޭހައިން ،އަދި އެހެންމީހުންނަށް ބަރޯސާވުމެއްނެތި
އެއްތަނުން އަނެއްތަނަށް ގޮސް އައިސްވެ އުޅުމުގެ މަގު،
ދައުލަތްތަކުން ފަހިކޮށްދޭންވާނެކަމުގައެވެ.
75.ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމާއި މާލީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ޤާނޫނުގެ އިތުރުން
ޤާނޫނު ނަންބަރު
(4/2017އިމާރާތްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) އަދި ޤަވާޢިދު ނަންބަރު ( R-1020/2019ބިލްޑިންގ ކޯޑް) ވަނީ
އެކުލަވާލާފައެވެ .އެހެންނަމަވެސް ،ބިލްޑިންގ ކޯޑް ތަންފީޛުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ރެފަރެންސް ސްޓޭންޑަޑް ނުވަތަ ޑިޒައިން ކޯޑްސް
(ކޮމްޕްލައަންސް ޑޮކިއުމަންޓްތައް) އެކުލަވާލާފައި ނުވެއެވެ.
85
76.ޖިސްމާނީ ނަފްސާނީ އަޑުއިވުމުން ނުވަތަ ފެނުމުގެ ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުން ހިމެނޭ ގޮތަށް
ބިލްޑިންގ ކޯޑުގައި
ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުން މާނަކޮށްފައިވެއެވެ 86.ބިލްޑިންގ ކޯޑުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ
މީހުންނަށް އެކްސެސް ރޫޓް 87،އޮންނަންވާނެކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވީނަމަވެސް އިމާރާތްކޮށްފައިވާ ގިނަ ބިލްޑިންގތަކުގައި އެކްސެސް
ރޫޓް ޤާއިމުކޮށްފައިނުވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ .އަދި ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ބިލްޑިންގ ކޯޑަށް އަމަލުކުރަމުންދާ މިންވަރު މޮނިޓަރކުރުމުގެ
ގޮތުން އިމާރާތްތަކުގެ އިންސްޕެކްޝަންގެ މަސައްކަތް އެންމެ އެކަށީގެންވާ ގޮތަށް ކުރިއަށް ގެންދެވިފައިނުވެއެވެ.
88
77.އާންމުންނަށް ޚިދުމަތްދޭ އިމާރާތްތަކަށް ވަދެނިކުމެ އުޅުމުގައި ޖިސްމާނީ ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ފަރާތްތަކަށް ފަސޭހައިން
ވަދެނިކުމެވޭނެ އިންތިޒާމްތައް ބައެއް އިމާރާތްތަކުގައި ގާއިމުކޮށްފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ .އެހެންނަމަވެސް ،އެހެން
34
މލްޑިވްސް | ރިޕޯރޓް 2020
ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން އޮފް ދަ ޯ