สิทธิมนุษยชน รวมบทความ ศ.เสน่ห์ จามริก
ฐานทรัพยากรตรงนีป้ ระกอบด้วย ความหลากหลายทางชีวภาพ ชุมชน และภูมปิ ญ
ั ญา
ทั้งสามองค์ประกอบ ที่ยกตัวอย่างของกรณีกองทุนไทย-สหรัฐ เรื่องกองทุนวิจัย
ป่าเขตร้อน เขาพยายามที่จะเอาไปให้ได้ เขาไม่ได้เอาความหลากหลายแต่เอา
ภูมิปัญญาครับ นี่คือทรัพย์สินที่จะเกิดความมั่งคั่งจากสิ่งที่เขาเรียกว่า สิทธิใน
ทรัพย์สินทางปัญญาทุกวันนี้อเมริกาทะเลาะกับเขาไปทั่วโลกทะเลาะกับไทยเรื่อง
ข้าวหอมมะลิ ทะเลาะกับอินเดียเรือ่ งข้าวจัสมาติ บัสมาติ เพราะว่าเขาเอาสมบัตติ รงนี้
ไปเป็นเครื่องหมายการค้า การตลาดของเขา เพราะเขารู้ว่าเทคโนโลยีทางชีวภาพ
ของเขาเหนือกว่าทัว่ โลกทัง้ หมด ทัง้ ทุนทัง้ เทคโนโลยี ทัง้ การตลาด สุทธิภมู ปิ ญ
ั ญานีค่ อื
เงิน เงิน ที่แพงด้วย ขอเชิญชวนทั้งนักวิทยาศาสตร์ นักสังคมศาสตร์ ได้กรุณาเถิด
อย่ามองไปบนฟ้ามองไปข้างล่างบ้าง ดร.ชีวา บันนานา ซึ่งเป็นนักฟิสิกส์ชาวอินเดีย
ได้พดู ถึงตัวเลขสำคัญน่าสนใจว่าตัวยาทีเ่ อาไปจากจุลนิ ทรีย์ ความหลากหลายทางชีวภาพ
ในประเทศเขตร้อน ๘๐% เอาไปจากภูมปิ ญ
ั ญาชาวบ้าน ทำไมนักวิทยาศาสตร์ของเรา
ถึงไม่สนใจทำงานกับชาวบ้าน ทำไมสนใจเฉพาะเป็นลูกหาบให้กับฝรั่ง ให้กับญี่ปุ่น
นำทางเขาเข้าไป นีเ่ ป็นความตกต่ำทางปัญญาความคิดของเรา
สรุปว่าในอนาคตไม่คิดว่าจะเป็นความฝันหวาน ทุกอย่างต้องทำด้วย
ความพยายามอุตสาหะ คนไทยทุกระดับโดยเฉพาะชนบท ผมขอเรียกร้องว่าในชนบท
โปรดอย่านิ่งนอนใจ สิทธิชุมชนที่พูดไว้ในรัฐธรรมนูญ ไม่ใช่ว่าเรามีสิทธิแล้ว
นอนอยูก่ บั บ้านเฉยๆ สิทธิจะมาหาเอง ไม่ใช่อย่างนัน้ แต่หมายความว่า ชุมชนในชนบท
ภูมิปัญญาต่าง ๆ ที่มาแสดงนิทรรศการทั้งหลาย จะต้องพัฒนาอีกมากหนทาง
อันยาวไกลตรงนี้ จะเป็นไปไม่ได้เลยถ้าทุกส่วนในสังคมไม่รว่ มกัน ลำพังมาตรา ๔๖
มาตรา ๕๖ ในรัฐธรรมนูญ มีนกั วิชาการบางส่วน มี NGO. มาช่วยกัน ก็ยงั ไปสำเร็จ
ถ้าขาดการร่วมมือจากคนชั้นกลาง เพราะฉะนั้นเราต้องทำความเข้าใจและช่วยกัน
เรียกร้องตรงนี้ จึงได้ใช้คำว่า “ฐานทรัพยากร...ทุนชีวิตของสังคมไทย” เพื่อเรา
จะได้ตระหนักร่วมกัน และได้ประโยชน์ประกอบในการเป็นข้อคิดจากการสัมมนา
โดยเฉพาะการวางวาระการศึกษาวิจยั ทีจ่ ะส่งผลถึงนโยบายของชาติในโอกาสต่อไป
สำนั ก งานคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ
๕๗