สิทธิมนุษยชน รวมบทความ ศ.เสน่ห์ จามริก นโยบายและวาระการศึกษาวิจัย ที่สอดคล้องกับความเป็นจริงของชีวิต และสังคมอย่างที่ความตั้งใจของ สกว. ๑๐ ปี สกว. ว่าอยากจะส่งเสริมการวิจัย ทีส่ ร้างความรู้ สร้างสังคมฐานความรู้ สิง่ ทีน่ ำเสนอคือ ความรูค้ อื อะไรทีเ่ ราต้องแสวงหา สังคมฐานความรูแ้ บบไหนทีเ่ ราจะต้องช่วยกันพัฒนา ปล่อยชนบทโดยลำพังไม่ได้หรอก ประเด็นสำคัญคือ ๑. ในอนาคตเมืองกับชนบทจะไปด้วยกัน แต่อยูท่ ก่ี ารตัดสินใจว่า คนไทย จะตัดสินใจให้มีอนาคตที่เป็นบริวารตะวันตก หรืออนาคตที่อิสรเสรี ตรงนี้ขึ้นอยู่กับ การตัดสินใจ ขึน้ อยูก่ บั ปัญญา จิตวิญญาณของเรา ๒. มี ค วามสำคั ญ ต่ อ ความสั ม พั น ธ์ ก ั บ ประเทศเพื ่ อ นบ้ า นในอนาคต และนัยสำคัญต่อการทูต การเมืองของโลก ความสัมพันธ์กับประเทศเพื่อนบ้าน ตลอดเวลาที่ผ่านมานี้ เป็นความสัมพันธ์ที่ถูกกำหนดโดยการเมือง อำนาจตะวันตก โดยทัง้ สิน้ เราขัดแย้งกันเป็นเรือ่ งของทีต่ ะวันตกบอกบทมาทัง้ นัน้ แล้วความสัมพันธ์ อาเซียน ก็เป็นความสัมพันธ์เพียงรัฐบาลต่อรัฐบาลไม่ได้เกี่ยวอะไรกับข้างล่างเลย เพราะฉะนั้น ที่เน้นตอนต้นว่าฐานทรัพยากรเขตร้อนนั้น ขอเน้นคำว่า สังคมไทย เป็นสังคมภูมภิ าคฐานทรัพยากรเขตร้อน เรามีทรัพยากรทีต่ อ่ เนือ่ งกัน ไทย พม่า ลาว เขมร ต้ อ งเป็ น เพื ่ อ นกั น เพราะอยู ่ บ นฐานชี ว ิ ต เดี ย วกั น แต่ เ ราเอาการเมื อ ง เอาประวัตศิ าสตร์ทเ่ี ป็นการทำลายมากกว่าสร้าง ในฐานะทีท่ ำงานเป็นกรรมการสิทธิ ทุกครัง้ ทีพ่ บกับตัวแทนต่าง ๆ ไม่วา่ จะเป็น พม่า ลาว เขมร ก็พยายามคุยกันว่า เรามาทำอะไรด้วยกัน ชาวบ้านกับชาวบ้าน มาทำวิ จ ั ย ด้ ว ยกั น ไหม แต่ เ ขาก็ ย ั ง ระแวงอยู ่ อย่ า งไรก็ ต าม จะพยายามสร้ า ง ความสัมพันธ์ตรงนี้ เรียกว่า การทูติระหว่างชาวบ้านกับชาวบ้าน โดยเอาฐานชีวิต ร่วมกันมาทำงานร่วมกัน ชวนเขาทำวิจยั ทำอะไรต่าง ๆ ประเด็นสุดท้าย เวลาพูดถึงฐานทรัพยากร....ทุนชีวติ ของสังคมไทย มีนยั มีความหมายกว้างขวาง มีพลวัต แล้วก็อยากจะหาเงินไม่มีป ัญหาเลย เพราะ ๕๖ สำนั ก งานคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ