สิทธิมนุษยชน รวมบทความ ศ.เสน่ห์ จามริก
ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ มีหมดทุกประเทศ จนกระทั่งขณะนี้ในสหประชาชาติ
รวบรวมผูน้ ำชนพืน้ เมืองทัว่ โลกมาร่างปฏิญญาว่าด้วยสิทธิชนพืน้ เมือง ในร่างปฏิญญา
พูดถึงสิทธิอย่างครบครัน แม้กระทั่งจะต้องให้ความยินยอม การที่ใครจะเข้า
มาทำอะไรในป่ า เขตร้ อ น สิ ท ธิ ท ี ่ ธ รรมเนี ย มประเพณี จ ะต้ อ งได้ ร ั บ ความเคารพ
มีอยู่ครบทีเดียว เรียกว่า กระแสโลกาภิวัฒน์จากฐานล่าง ไม่ใช่กระแสโลกาภิวัฒน์
จากข้างบนด้านเดียว
ตรงนีจ้ งึ สรุปว่า สิทธิชมุ ชนคือคำตอบ ไม่ใช่เป็นคำตอบเฉพาะความอยูร่ อด
ของชุมชนเวลาทีเ่ ราพูดถึงการพัฒนาชนบท เราประเมินชนบทต่ำ เราประเมินชนบทว่าโง่
จน เจ็บ นี่เป็นภาษาของสภาพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เกิดมาก็จนแล้ว
เกิดมาก็เจ็บแล้ว แต่ความเป็นจริงคือว่า ชนบทถูกทำให้โง่ ถูกทำให้จน ถูกทำให้เจ็บ
ถูกลิดรอนสิทธิการเข้าถึงทรัพยากร เมื่อป่า ที่ดินเสื่อมโทรม ก็ต้องหนีตายเข้าเมือง
แล้วก็มาสร้างปัญหาชุมชนแออัด อะไรอีกสารพัด จึงได้บอกว่า ถ้าจะแก้ปญ
ั หาชนบทแล้ว
ความยากจนในเมืองจะคลีค่ ลาย รวมทัง้ ปัญหายาบ้า ปัญหาอะไรๆ จะคลีค่ ลายทัง้ หมด
เพราะฉะนั้น เรื่องฐานทรัพยากรจึงเป็นกุญแจสำคัญที่จะไขไปสู่การยกเครื่อง
ความคิด ความเข้าใจ ความรู้ วิชาชีพ วิชาการของเราให้ตรงกับสภาพความ
เป็นจริงมากทีส่ ดุ
สิทธิชมุ ชน ไม่ใช่คำตอบเฉพาะสำหรับชุมชนเท่านัน้ แต่เป็นคำตอบสำหรับ
อนาคตเศรษฐกิ จ การเมื อ งของประเทศ แล้ ว เป็ น อนาคตของความสั ม พั น ธ์
ระหว่างประเทศกับเพื่อนบ้านด้วย เป็นอนาคตของเศรษฐกิจ การเมืองทั้งประเทศ
เพราะว่าในอนาคตสิ่งที่จะเป็นเดิมพันสำคัญในเวทีการแข่งขันเศรษฐกิจการเมือง
ของโลกก็คือ อาหารกับยา แล้วสังคมไทย โดยเฉพาะในสังคมชนบท มีศักยภาพ
อย่างเห็นได้ชดั ทัง้ สองเรือ่ ง ไม่ใช่แค่ เรือ่ ง SME ผลิตภัณฑ์จกั รสาน เรายังมองชนบท
ประเมินชนบทต่ำอยู่ แต่ไม่ใช่ว่าปล่อยชนบทโดยลำพังแล้วจะสามารถทำอะไร
สร้างอนาคตได้อย่างที่ผมพูดถึง นี่แหละคือนโยบายของรัฐที่จะต้องให้ความใส่ใจ
อย่างจริงจัง
สำนั ก งานคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ
๕๕