สิทธิมนุษยชน รวมบทความ ศ.เสน่ห์ จามริก การสร้างสถาบันและเครือข่าย สิง่ ทีก่ ล่าวมาย่อมบ่งชีถ้ งึ ความจำเป็นทีจ่ ะต้องมีวถิ คี ดิ ใหม่เกีย่ วกับสถานการณ์ และมิติของสิทธิมนุษยชนในโลกยุคโลกาภิวัฒน์ ดังนั้นนอกเหนือไปจากการดำเนิน ภารกิจตามที่กฎหมายบัญญัติ ซึ่งก็คงจะคล้ายคลึงกันในทุกประเทศโดยสอดคล้อง กับหลักการปารีส* กสม.ยังต้องคำนึงถึงสภาพการณ์ทแ่ี ปรเปลีย่ น กับทัง้ ความมุง่ หวัง ในเสรีภาพของประชาชนที่ทวีสูงขึ้น ดังได้กล่าวแล้วถึงความมุ่งมั่นของ กสม. ที่จะมีบทบาทเชิงรุกและเสริมสร้างในฐานะองค์กรสนับสนุนการเรียนรู้ทางสังคม โดยวางตนเป็นส่วนเสี้ยวหนึ่งของสังคม มิได้แยกเป็นเอกเทศ ในการนี้ กสม. มองตนเองในฐานะทีบ่ รู ณาการเข้าเป็นส่วนหนึง่ ของกระบวนการสร้าง สถาบันทางสังคม นี้ย่อมมิใช่เพื่อประโยชน์ของ กสม. เองในฐานะองค์กรอิสระ แต่เพื่อจุดหมาย สูงสุดในการเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับสังคมและประชาชนไทยทั้งมวล ในอันที่ จะพัฒนาบนเส้นทางแห่งเสรีภาพและความก้าวหน้าร่วมกัน หากสิง่ ทีเ่ รียกว่าการสร้าง “วัฒนธรรมสิทธิมนุษยชน” จะมีความหมายอย่างใดอย่างหนึง่ ก็คงหมายถึงความข้อนี้ ประเด็นนัน้ อยูท่ ว่ี า่ จะสร้างความรูส้ กึ ผูกพันต่อกันระหว่าง กสม. กับสาธารณชนในวงกว้าง ได้อย่างไร ด้วยเหตุนใ้ี นขัน้ เริม่ ต้น เราจึงให้ความสำคัญอย่างยิง่ ต่อแนวทางในการจัดตัง้ องค์กรของ กสม. โดยสัมพันธ์เชื่อมโยงกับสังคม วิถีทางที่ดีที่สุดประการหนึ่ง ได้แก่การจัดระบบปฏิบตั กิ ารทัง้ หมดโดยอาศัยการสร้างเครือข่ายแบบหลายระดับชัน้ แนวคิดหลักอยู่ที่การจัดตั้งกระบวนการจัดองค์กรภายในให้เป็นส่วนหนึ่ง ของระบบที่ประชาชนจากทุกวงการสามารถเข้าร่วมได้ ภารกิจในการส่งเสริมคุ้มครอง สิทธิมนุษยชนนั้นไม่ควรปล่อยให้ตกอยู่กับกลไกราชการแต่สถานเดียว หากเป็น เช่นนั้นเท่ากับบั่นทอนความมุ่งมั่นที่จะทำให้ กสม. มีลักษณะเป็น สถาบันเปิด * หลักการปารีส (The Paris Principles) คือ หลักการของสหประชาชาติว่าด้วยสถานภาพและบทบาท ของสถาบันระดับชาติ ที่มีอำนาจหน้าที่ในการคุ้มครองส่งเสริมสิทธิมนุษยชน หลักการดังกล่าวเป็นผลจาก การประชุมเชิงปฏิบัติการที่กรุงปารีส เมื่อเดือนตุลาคม ค.ศ.๑๙๙๑ และรับรองโดยสมัชชาใหญ่แห่งองค์การ สหประชาชาติ เมือ่ วันที่ ๒๐ ธันวาคม ค.ศ.๑๙๙๓ สำนั ก งานคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ ๓๙