แหง
a i l aชาติ
N
nd
งา
สํานaักtio nal
Th
นค
ณ
ยชน
m a ะกรรมการสิทธิมนุษ o n of
n
ssi
Hu
Rights C om m i
ขอมูลขาวสารที่หนวยงานของรัฐตองจัดไวใหประชาชนเขาตรวจดู ตามหลักเกณฑ
และวิธีการที่คณะกรรมการกําหนด ไดแก แผนงาน โครงการ และงบประมาณรายจายประจําปที่กําลังดําเนินการ
คูมือ หรือคําสั่งเกี่ยวกับวิธีปฏิบัติงานของเจาหนาที่ของรัฐซึ่งมีผลกระทบถึงสิทธิหนาที่ของเอกชน ฯลฯ
2.4) สิทธิในเรื่องทรัพยากรและสิ่งแวดลอม
สิ ท ธิ เ สรี ภ าพของประชาชนกํ า หนดไว ใ นรั ฐ ธรรมนู ญ ในหลายมาตรา ที่ สํ า คั ญ ได แ ก
มาตรา 66 “บุคคลซึ่งรวมกันเปนชุมชน ชุมชนทองถิ่นหรือชุมชนทองถิ่นดั้งเดิม ยอมมีสิทธิอนุรักษหรือฟนฟู
จารีตประเพณีภูมิปญญาทองถิ่น ศิลปะหรือวัฒนธรรมอันดีของทองถิ่นและของชาติและมีสวนรวมในการจัดการ
การบํารุงรักษาและการใชประโยชนจากทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอมอยางสมดุลและยั่งยืน”
มาตรา 67 “สิทธิของบุคคลที่จะมีสวนรวมกับรัฐและชุมชนในการอนุรักษบํารุงรักษา
และการไดประโยชนจากทรัพยากรธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพและในการคุมครอง สงเสริม
และรั ก ษาคุ ณ ภาพสิ่ ง แวดล อ มเพื่ อ ให ดํา รงชี พ อยู ไ ด อ ย า งปกติ แ ละต อ เนื่ อ งในสิ่ ง แวดล อ มที่ จ ะไม ก อ ให เ กิ ด
อันตรายตอสุขภาพอนามัย สวัสดิภาพ หรือคุณภาพชีวิตของตนยอมไดรับความคุมครอง
การดํ า เนิ น โครงการหรื อ กิ จ กรรมที่ อ าจก อ ให เ กิ ด ผลกระทบอย า งรุ น แรงต อ คุ ณ ภาพ
สิง่ แวดลอมหรือทรัพยากรธรรมชาติ จะกระทํามิไดเวนแตจะไดศกึ ษาและประเมินผลกระทบตอคุณภาพสิง่ แวดลอม
และจัดใหมีกระบวนการรับฟงความคิดเห็นของประชาชนและผูมีสวนไดเสียกอน รวมทั้งไดใหองคกรอิสระ
ซึ่ ง ประกอบด ว ยผู แ ทนองค ก รเอกชนด า นสิ่ ง แวดล อ มและผู แ ทนสถาบั น อุ ด มศึ ก ษาที่ จั ด การการศึ ก ษาด า น
สิ่งแวดลอมหรือทรัพยากรธรรมชาติใหความเห็นประกอบกอนมีการดําเนินการดังกลาว”
มาตรา 85 “ตองใหประชาชนในพื้นที่ที่ไดรับผลกระทบฯ มีสวนรวมในการตัดสินใจ
เกีย่ วกับการกําหนดหลักเกณฑการใชทดี่ นิ การกระจายการถือครองทีด่ นิ การจัดวางผังเมือง การจัดใหมแี ผนจัดการ
ทรัพยากรนํ้าและทรัพยากรธรรมชาติอื่น และสงเสริม บํารุงรักษา และคุมครองคุณภาพสิ่งแวดลอม”
มาตรา 87 “การมี ส ว นร ว มของประชาชนในการวางแผนพั ฒ นาเศรษฐกิ จ และสั ง คม
ทั้งในระดับชาติ และระดับทองถิ่น ฯลฯ”
สรุปวา สิทธิของบุคคลทีร่ วมกันเปนชุมชนเทาทีป่ รากฏในรัฐธรรมนูญ แหงราชอาณาจักรไทย
พุทธศักราช 2550 มีประเด็นสํ��คัญอยางนอย 8 ประการ
1. สิทธิในการไดรับการยอมรับความมีอยูของชุมชน (มาตรา 66 มาตรา 67)
2. สิทธิในการดํารงอยูและดําเนินกิจการของชุมชน
3. สิทธิในการถือครองทรัพยสินของชุมชน
4. สิทธิในการธํารงรักษาและพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชน (มาตรา 66 มาตรา 67)
5. สิทธิในการมีสวนรวมคุมครองสงเสริมคุณภาพสิ่งแวดลอม
6. สิทธิในการไดรับการรับฟงจากหนวยงานของรัฐ
รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข
นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”
9