แหง
a i l aชาติ
N
nd
งา
สํานaักtio nal
Th
นค
ณ
ยชน
m a ะกรรมการสิทธิมนุษ o n of
n
ssi
Hu
Rights C om m i
รัฐตองจัดหากลไกที่มีประสิทธิผลสําหรับการชดเชยที่ดีและยุติธรรมสําหรับกิจกรรมดังกลาว
และจั ด หามาตรการที่ เ หมาะสมในการบรรเทาผลกระทบในทางลบของสภาพแวดล อ ม เศรษฐกิ จ สั ง คม
วัฒนธรรมหรือจิตวิญญาณ
2) สิทธิและเสรีภาพของประชาชนตามรัฐธรรมนูญ
สิทธิของบุคคลตามที่ปรากฏในรัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 มีประเด็น
สําคัญสรุปไดดังนี้
2.1) สิทธิและเสรีภาพในชีวิตและรางกาย
มาตรา 32 - 35 กลาวถึงการหามทรมาน ทารุณกรรม/เคารพศักดิ์ศรีความเปนมนุษย
รวมทั้ ง การจั บ และคุ ม ขั ง บุ ค คลต อ งมี ห มายศาล และการค น ตั ว บุ ค คลหรื อ กระทํ า ใดมี ก ฎหมายบั ญ ญั ติ
สิทธิเกี่ยวกับเคหสถาน ความเปนอยูสวนตัว และการเลือกถิ่นที่อยู
2.2) สิทธิเขาถึงกระบวนการยุติธรรม
มีสิทธิเขาถึงกระบวนการยุติธรรม เชน มีทนายความ และ การปลอยตัวชั่วคราว ผูตองหา
มีสิทธิโตแยง สิทธิคัดคานผูพิพากษา/พิพากษาครบองคคณะ ผูเสียหาย ผูตองหา จําเลย และพยานในคดีอาญา
มีสิทธิไดรับความคุมครอง รวมทั้ง เด็ก เยาวชน สตรี ผูสูงอายุ ผูพิการ ไดรับความคุมครอง สําหรับคดีแพง
มีสิทธิไดรับความชวยเหลือทางกฎหมายจากรัฐ (มาตรา 40)
2.3) สิทธิการรับรูขอมูลขาวสารของทางราชการ
ขอมูลขาวสารของราชการหมายความวา ขอมูลขาวสารทีอ่ ยูใ นความครอบครอง หรือควบคุม
ดู แ ลของหน ว ยงานของรั ฐ ไม ว า จะเป น ข อ มู ล ข า วสารเกี่ ย วกั บ การดํ า เนิ น งานของรั ฐ หรื อ ข อ มู ล ข า วสาร
เกี่ยวกับเอกชน
สิทธิการรับรูขอมูลขาวสารเปนสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน ซึ่งรัฐธรรมนูญมาตรา 58 กําหนด
ไววา บุคคลยอมมีสิทธิไดรับทราบขอมูลหรือขาวสารสาธารณะในกรอบของหนวยราชการ หนวยงานของรัฐ
รัฐวิสาหกิจ หรือราชการสวนทองถิ่น เวนแตการเปดเผยขอมูลนั้นจะกระทบตอความมั่นคงของรัฐ ความปลอดภัย
ข��งประชาชน หรือสวนไดเสียอันพึงไดรับความคุมครองของบุคคลอื่น ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ ซึ่งปจจุบัน
มีพระราชบัญญัติขอมูลขาวสารของราชการ พ.ศ. 2540
ขอมูลขาวสารที่ตองเปดเผยเปนการทั่วไป ไดแก ขอมูลขาวสารที่ลงพิมพในราชกิจจานุเบกษา
เชน
1) โครงสรางและการจัดองคกรในการดําเนินงานของหนวยงานของรัฐนั้น
2) สรุปอํานาจหนาที่ที่สําคัญและวิธีการดําเนินงาน
3) สถานที่ติดตอเพื่อขอรับขอมูลขาวสาร หรือคําแนะนําในการติดตอกับหนวยงานของรัฐ
4) กฎ มติ ค ณะรั ฐ มนตรี ข อ บั ง คั บ คํ า สั่ ง หนั ง สื อ เวี ย น ระเบี ย บแบบแผน นโยบาย
หรือการตีความ ทั้งนี้ เฉพาะที่จัดใหมีขึ้น โดยมีสภาพอยางกฎเพื่อใหมีผลเปนการทั่วไปตอเอกชนที่เกี่ยวของ
5) ขอมูลขาวสารอื่นตามที่คณะกรรมการกําหนด
8
รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข
นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”