แหง
a i l aชาติ
N
nd
งา
สํานaักtio nal
Th
นค
ณ
ยชน
m a ะกรรมการสิทธิมนุษ o n of
n
ssi
Hu
Rights C om m i
- กรณีกระบวนการในการออกเอกสารสิทธิทไี่ มรดั กุมเพียงพอ สงผลกระทบหลายดาน โดยเฉพาะ
กับราษฎรที่ถูกออกโฉนดทับที่ ทําใหเสียสิทธิในที่ดิน ถูกดําเนินคดีในขอหาบุกรุก ดังนั้น ในกระบวนการรับจํานอง
และขายทอดตลาดจะตองมีคณะกรรมการตรวจสอบพื้นที่จริง วาเปนเอกสารสิทธิที่ออกโดยชอบ เปนพื้นที่
ที่ไมอยูระหวางคดีพิพาท
- พื้นที่ท่ีเปนคดีและถูกสถาบันการเงินยึด จะตองยกเลิกระบบการขายทอดตลาด เปลี่ยนเปน
การมอบใหหนวยงานที่รัฐจัดตั้งขึ้น เขามาจัดสรรใหราษฎรที่มีความจําเปนใชประโยชน
- การออกเอกสารโดยไมชอบในพื้นที่ตาง ๆ สวนหนึ่งเกิดจากการกวานซื้อที่ดิน เมื่อชาวบาน
ไมขายก็จะใชวธิ กี ดดัน บีบใหขาย รากเหงาของปญหาคือการถือครองทีด่ นิ โดยไมจาํ กัด ดังนัน้ ตองแกโดยการยกเลิก
ประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 49 ลงวันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2502 และนํากฎหมายที่ดินมาตรา 34 - 49 เรื่อง
การจํากัดการถือครองที่ดินกลับมาบังคับใช
- ยกเลิกเอกสารแสดงการครอบครองและใชประโยชนที่ดินชั่วคราวซึ่งออกโดยหนวยราชการ
ตาง ๆ ทีท่ าํ ใหเกิดหลายมาตรฐานและกระทบสิทธิของราษฎร ใหมาใชเอกสารแสดงการครอบครองและใชประโยชน
ที่ดินระบบเดียวกัน เชน เอกสาร ส.ป.ก.
- ระบบเอกสารสิทธิ เอกสารสิทธิตองเปนระบบเดียว ซึ่งอาจเปนโฉนดหรือเอกสารรูปแบบอื่น
ตามทีจ่ ะกําหนดขึน้ แตเอกสารดังกลาวจะตองมีเงือ่ นไขทายเอกสารเพือ่ กํากับการใชประโยชนทด่ี นิ ทีแ่ ตกตางกันไป
ตามบริบทพื้นที่ เชน สภาพภูมิประเทศ ความอุดมสมบูรณของทรัพยากรธรรมชาติ ความลอแหลมตอภัยพิบัติ
หรือลักษณะการใชประโยชน มีการจํากัดการถือครองที่ดิน และจะตองใชประโยชนตรงตามเงื่อนไขของพื้นที่
- ข อ เสนอเรื่ อ งระบบกรรมสิ ท ธิ์ การใช ป ระโยชน ที่ ดิ น การเปลี่ ย นแปลงการครอบครอง
การเปลี่ยนมือ และการใชประโยชนที่ดิน ในปจจุบันระบบกรรมสิทธิ์ที่มีหลากหลายทําใหเกิดความเหลื่อมลํ้า
และนําไปสูการละเมิดสิทธิของเกษตรกร และยังสงผลถึงการใชที่ดินผิดประเภท และที่ดินเปลี่ยนมือไดโดยงาย
จึงเสนอใหบูรณาการระบบกรรมสิทธิ์ การเปลี่ยนมือ และการใชประโยชนเขาดวยกัน ดังนี้
1. ใหมีระบบกรรมสิทธิ์ที่ดินระบบเดียว ที่เรียก���า “โฉนด” หรือชื่ออื่น
2. โฉนดจะตองมีเงื่อนไขประกอบในการใชประโยชนที่ดินที่แตกตางกันตามสภาพเศรษฐกิจ
สังคม วัฒนธรรม ระบบนิเวศของพื้นที่นั้นๆ
3. การเปลี่ยนมือถือครองที่ดิน เสนอใหมี 2 เงื่อนไข คือ 1) สิทธิของปจเจกที่จะถือครอง
และใชประโยชนที่ดินตามเงื่อนไขในเอกสารสิทธินั้น ๆ 2) ความเห็นชอบของชุมชนที่จะยินยอมใหบุคคล
ใชที่ดินประกอบอาชีพที่ไมขัดตอวิถีชีวิต วัฒนธรรม สรางความเดือดรอนและผลกระทบใหกับชุมชน
X
รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข
นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”